Główna Słownik języka polskiego

Słownik języka polskiego

, ,
0 / 0
Jak bardzo podobała Ci się ta książka?
Jaka jest jakość pobranego pliku?
Pobierz książkę, aby ocenić jej jakość
Jaka jest jakość pobranych plików?
Список томов:
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1900. – T. I. A-G. – S. 957.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1902. – T. II. H-M. – S. 1091.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1904. – T. III. N-Ó. – S. 935.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1908. – T. IV. P-Prożyszcze. – S. 1036.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1912. – T. V. Prуba-R. – S. 827.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1915. – T. VI. S-Ś. – S. 794.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1919. – T. VII. T-Y. – S. 1161.
Słownik języka polskiego. – Warszawa, 1927. – T. VIII. Z-Ż. – S. 774.
Описание:
Kategorie:
Tom:
T. VII
Rok:
1919
Wydawnictwo:
Nakł. prenumeratorów i Kasy im. Mianowskiego
Język:
polish
Strony:
1104
Plik:
DJVU, 127,42 MB
Ściągnij (djvu, 127,42 MB)

Możesz być zainteresowany Powered by Rec2Me

 

Najbardziej popularne frazy

 
blm12241
nie10661
troe2684
jak2585
przen2404
jest2136
uje2098
tak2046
kogo1962
sobie1766
nied1749
przez1596
owal1360
gdy1316
tego1271
jego1207
czego1157
pod1152
dla1113
aby1051
przym1034
skar1021
tym983
wil945
jako934
lub932
ale931
kto902
leop889
bez885
przy868
ich860
rej841
nad807
jej799
czym744
nim723
komu698
mick692
mnie653
tej549
zdr518
kras511
wuj506
oczy495
0 comments
 

To post a review, please sign in or sign up
Możesz zostawić recenzję książki i podzielić się swoimi doświadczeniami. Inni czytelnicy będą zainteresowani Twoją opinią na temat przeczytanych książek. Niezależnie od tego, czy książka ci się podoba, czy nie, jeśli powiesz im szczerze i szczegółowo, ludzie będą mogli znaleźć dla siebie nowe książki, które ich zainteresują.
1

An Introduction to Language

Rok:
2014
Język:
english
Plik:
PDF, 12,40 MB
0 / 0
2

Słownik języka polskiego

Rok:
1902
Język:
polish
Plik:
DJVU, 120,84 MB
0 / 0
SŁOWNIK JANA KARŁOWICZA, ADAMA KRYŃSKIEGO i WŁADYSŁAWA NIEDŹWIEDZKIEGO. TOM. VII ułożony przez WŁADYSŁAWA NIEDŹWIEDZKIEGO DZIEŁO NAGRODZONE PRZEZ KRAKOWSKĄ AKADEMJĘ UMIEJĘTNOŚCI NA KONKURSIE IMIENIA LINDEGO I ZALECONE PRZEZ GALICYJSKĄ RADĘ SZKOLNĄ DO UŻYTKU SZKÓŁ WARSZAWA Tom wydany przez K. Króla i.W. Niedźwiedzkiegó, 2 zapomogi Kasy Im. UlanowśkleflO. ■W drukarni „Wspdtoesnąp. 5splt»Issa 1©. 1919

SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO

SŁOWNIK JANA KARŁOWICZA, ADAMA- KRYŃSKIEGO i WŁADYSŁAWA NIEDŹWIEDZIEGO. TOM VII ułożony przez WŁADYSŁAWA NIEDŹWIEDZKIEGO ■ DZIEŁO NAGRODZONE PRZEZ KRAKOWSKĄ AKADEMJĘ UMIEJĘTNOŚCI NA KONKURSIE IMIENIA LINDEGO I ZALECONE PRZEZ GALICYJSKĄ RADĘ SZKOLNĄ DO UŻYTKU SZKÓŁ WARSZAWA Tom wydany przez K. Króla i.W. Niedźwiedzkiego, z zapomogi Kasy im. Mianowskiego. W drukarni „Współczesnej", Szpitalna 10. 1919

Spis skróceń aj a.=albo. Ags.=anglosaski« Ameryk. = amerykański. an.=analogja, analog-ieznie, analogiczny. anat. = anatomiczny. Ang.= angielski. antr. = antropologiczny. apt.=aptekarski. Ar.=aryjski, indoeuropejski. Arab.=arabski. areh. = archeologiczny. astr. = astronomiczny. Azjat.=azjatycki,- bakt.=bakterjologiczny. bart.=bar tniczy. bed. = bednarski. Belg.=belgijski. bezok. = bezokolicznik. bib. = biblijny. bil.=bilardowy. biol.=biologiezny. blach.=blacharski. Blg.=bulgarski. blm.=bez liczby mnogiej. blp. = bez liczby pojedynczej. bŁ=błędnie. bof.=botaniczny. Braz.=brazylijski. Brs.=białoruski. bueh.=buch;ilteryjny. bud.=budowniezy. bur.=bnrsztyiuarski. eeg.=ceglarski. ehern.=chemiczny. Chin.=chiński. chir.=chirurgiczny. Chor,=chorwacki. cieś. = ciesielski. Glt.=celtyoki. cukier. = cukierniczy. cukr.=cukrowniczy. Oyg. = cygański. eyk.=cy klistowski. cz. = czasownik, słowo. czcion. = czcionkarski. Cześ.= czeski. czcstot. = słowo częstotliwo. częś. = częściej. czyn. = czynny. daw. = dawny, dawniej. den. = dentystyczny. der. = dermatologiczny. Dłż. = dolnolużycki. Dnra. = dolnoni.emiecki. w tomie 1—VII.' Wyrazy : dok. = słowo dokonane. dom. - domyśla sig. dosł.—dosłownie. drue.=druciar; ski. druk.=drukarski. Duńs. = duński. dziee.=dziecięcy. Dźwn.=dźwiękonaśladowczy, onomatopeiezny. Dżagat.=dżagatajski. ekon.=ekonomiczny. elektrot. = elektrotechniczny. embr. = embrjologiezny. Esń. = estoński. farb.=farbiarski. fech t .=fech tunko wy. fil.=filozoficzny. Fiń.=fiński. fiz.=fizyczny. fizj. = fizjologiczny. fi. = flisacki. fortep. = fortepjanistowski. fot. = fotograficzny. Pr. — francuski. garb. = garbarski. garn.=garncarski. gie.=gieografiezny. gieol. = gieologiczny. gim.=gimnastyczny. gin.=ginekoIogiczny. gis.=giserski. Głż.=górnołużycki. gm.=gminny. Gnm.=górnoniemiecki. gorz. = gorzelniczy. Got.=gocki, gotycki. gór. = górniczy. Gr. = grecki. gram, = gramatyczny. Grm.=giermański. haf. = hafciarski. han.=handlowy, Hb.~ hebrajski. her.=heraldyczny. hist. = histologiczny. Hl.=holenderski. Hp.==hiszpański. hut.=hutniczy. im.—imiesłów. in.=inaczej. intr. = introligatorski. inż. = inżynierski. ir.=ironiczny. Jap oń.= japoński. V

<|ednot.=c?. jednotliwy. jęz. = języ kóznawczy. jub.=jubilerski. kam. = kamieniarski. karc. = karciarski. Kau.=kaukaski. kip.=kiperski. kol. = kolejowy. koł. e= kołodziejski. koń.=kom'arski. kosz. = koszykarski. kość. = kościelny, teologiczny. kotl.=kotlarski. kow. = kowalski. kraw.=krawiecki. Krc.=kroaeki. kuch.=kucharski. kuśn. = kuśnierski. lek.=lekarski. lekc. *= lekceważący. lep.==lepiej. leśo.—leśniczy. licz. = liczebnik. Lit.=litewski. Im. = liczba mnoga. Jp. = liczba. pojedy ńcza. lpd.'i= liczba podwójną. lud. = lndwisarski. Łć\ = łaciński. Łt.= łotewski. łyż. = łyżwiarski. m. = rodzaj męski. Mal.=malajski. malar. = malarski. mat. = matematyczny. meeh.==meehaniczny. Meksyk.=meksykański. men.=menniczy. met.=meteorologiczny. niier.=>raierniczy. min. == mineralogiczny (i krystalograficzny, petrograficzny). mł.= młynarski. Mongoł. = mongolski. mor.=morski, marynarski. Moraw, = morawski mul.=mularski. muz.=muzyezny. myd.==mydlarski. myśl.=myśliwski. N.=nowo . nar.=narciarski. Ngr.=nowogrecki.- ni.=nijaki; rodzaj nijaki. nied.=niedokonany. niek.=niekiedy. nieod. = nieodmienny. nie,os.=nieosobowy, nieosohowo. Ńł.=nowołaciński. Nm.=niemi8cki. Now.==w nowszych czasach dowolnie utworzony. noż. = nożowniczy. Nrw. = norweski. ogr.=ogrodniczy. okrzyk. = okrzykowy, wykrzyknikowy. okul.=okulistyezny. org.=organmistrzowski. Orm.=ormiański. os,=osoba. osn.=osnowa (temat,' źródlosłów). p.=patrz. pal.=paleontologiczny. pale.=paleografrczny. patol.=patologiczny. pg.=;port.ugalski. piecz.=pieczętarski. piek.=^=piekarski. piern.=piernikarski. piesz.=pieszczo.tliwy. piw.=piwowarski; pń —pień (pierwiastek). poch.=pochodny, pochodzi. poet.=poetycki. pog.—pogardliwy. Pol.=polskL poł.=położniczy. por.=porównaj. po8p.=po8polity, nieliteracki. pouf.=poutały. pow.=powoźniezy. powr,=powroźniczy. późn.=późniejszy. pp.=pfzypadek. praw.—prawniczy. prow.=. prowincjonalny. Prs.=perski. Prz.=przysłowie. przeć.=pojęci'e przeciwne. przen.=przenośnie. przed.=przędzalniczy. przyi.=przyimek. przyra.=przymiotnik. przyrod.=przyrodniczy. przys.=przysłówek, przysłówkowo. ps.=psychologiczny. Pśń.=pieśó. pusz.=puśzkarski. ret.=retoryezny. rck.=rękawiczniczy. rod.==rodzaj (gramatyczny). rol.=rolniczy. Rom.=romański, Ros.=rosyjski. roś.=roślina. rozk.=rozkazujący. rub.=rubaszny, Rum.—rumuński. Rus.=ruski wogóle (Ros-., Brs., TJkr.). ryb.=rybacki. rz.=rzeczownik. rzera.=rzemieślniczy, rzeź.=rzeźniozy. rzeźb.=rzeźbiarski. S.=starp-. Sem.=semicki. siod. = siodlarski. Si. Irl. = staro-irlandzki. Skd.=skandynawski. Skr.=sanskryeki. skróć. = skrócone, skrócenie. sld., eł'. lud.=^słoworód ludowy (nowotwór, ana lógizrn). Sł.=słowiański. Słc. = słowacki., słd. = 6'loworód. sł. lud. p. sld. Słń. = Słowieński. sp.=spójnik. Srb.^=sorbski. st. n.=stopieii najwyższy, st. r.=stopień, równy. st. w.=stopień wyższy. stol.=stoiarski. vi

szczeg. = szczególnie. szczot.=szczotkarski. szew/=szewcki. szk.=.szklarski. ezra.=szmuklerski. Szwed. —szwedzki. ś.=się ślus.=ślusarski. Cr. = średniowieczny.. Sr. Grn.=średniowieczno-górnoniemiecki. . Sr. Łć.=średniowieczno-łaciński. tap.=tapicerśki. Tat.=tatarski. teatr.=teatralny. tech—technologiczny. tel.==telegrafiezny. terat.=teratologiczny (= o potworach/ tkac.=tkacki. tok.=tokarski. Tur.=turecki. ucz.=uczniowski. Ukr.=ukraiński. Ur.=uralsko-ałtajski. w.=wykrzyknik. wet.=weteryńarski. Wcg.=węgiorsk i. wę,gl. = węglarski. wiośl. = wioślarski. wł.=jmię własne. właśc.=w-znaczeniu właściwym; właściwie. "Włos.=włoski. wog.=wogóle. woj.=wojskowy. wym.=wymawia się. iwzgl.=względnie (respeetiye). z. = zaimek. zag.=zagadka. zam.=zamiast. zap. = zapewne. zb. = zbiorowy; Zd.=zendzki. zdń.=? zduński. zdr.=zdrobniały. zeg.=zegarmistrzowski. zgr.=zgrttbiały. zł.=złodziejski. zn.=znaczenie, w znaczeniu. zool.=zoologiczny. zóot.=zootomiczny. ż. = żeński; rodzaj żeński.' źart.=żartobliwy. Żyd.=żydowski. + staropolski. ! wyraz, którego unikaó należy. X mało używany. [ ] gwarowy. < > uwaga o pochodzeniu wyrazu. * domniemana postać wyrazu. b) . Autor owie i źródła. AB.=August Bielowski. Ab . = Abgar Sołtan (Michał Abgarowicz). Abr. = Władysław Abraham. Ad. = Samuel Adalberg. Adam.=Adara Ferdynand Adamowicz. A. G. = Marja Arct-Golczewska. Ahmk. = Akta historyczne miasta Krakowa r. 1625. A. Jag.=Anna Jagiellonka. Ajg—Piotr Ajgner. AKS =A. K. Smaczniński. A!b.j=Albertus z wojny. Alber.=Jan Albertrandi. Am. = tłómacz książki: Albertus Magnus, o sekretach białogłowskich— Amsterdam, 1698. An. = Władysław Ludwik Ańczyc. And.—Antoni Andrzejowski. And. z Kobył. = Andrzej Glaber z Kobylina. Ant.=Karoi Antoniewicz. Ant. zPrzem. a. Przem.=Antonin z Przemyśla. Arc.=Krzysztof Arciszewski. Art. haft.—Artykuły,cechu hafciarskiego. Ask.=Szymon Askenazy. Asn.=Adam Asnyk. Auszp. = Kazimierz Auszpurger. Azul.=Azulewicz. Bach. = Feliks Bachowski. Baka==Józef Baka. Bal. ± Michał Baliński. Bale.=Oswald Balzer. Baliń.=Karol Baliński. Bals.=Kacper Balsam. Bał.=Michał Bałucki. Ban. = Jerzy Samuel Bandtkie. Ban. W.=Wincenty Bandtkie. Bar. = Sadok Baraiiz. Baran.=Marjan Baraniecki. Bardzj=Jari Alan Bardziński. Bars. = Franciszek Bars. Barszcz. = Jan Barszczewski. Bart.=Juljan Bartoszewicz. Bart. A. = Artur Bartels. Bartk.=Bartkowski„ Baz. = Cyprjan Bazylik. Bądź. = Antoni Badzkiewicz. B. B.=Biblja Brzeska. Bbr.i= Władysław Boberski. Bch. = Maks. Baruch. Bcz.=Słownik lekarski polski Browlcza, Kraków, 1805. Bd.=Franciszek Brandt, Nauka « muszkułach i Osteologja, 1810—1814. BdO. = Jan Baudoiiin de Cburtenay. Beł. = Stanisław Bełza. Bełe. = Adam Bełcikowski. Bem.=Antoni Gustaw Bem. Bemh.=Mateusz Bembus. Bent.=Feliks Bentkowski.. Bent. W.=Władysław Bentkowski. Ber. = Dekret abo wyrok astrologski przez Bei'nata—Kraków, 1605. Bern. = Feliks Bernatowicz. Berw.=Ry6zard Berwiński. Bew.=Bewerley czyli Gracz angielski, tra- giedja, 1777 r. B. G.=Biblja Gdańska. Bht.=Bohowityn. Biał.=Jan Białoboeki. Białob. = Marcin Białobrzeski. Białog. = Wiersz o fortelach i obyczajach biało- głowskiuh—w. XVII. Bie.=Ludwik Bierkowski. Biel.=Tomasż Bielawski. Biel. J. = Joachim Bielski. Biel. M. = Marcin Bielski. Biel. P.=Piotr Bieliński. Bier. = Czesław Biernacki. Bies. = Biesiady Baltyzera. Big. =Henryk Biegeleisen. Birk.=Fabjan Birkowski. Bk. = Piotr Baryka. BI. = Jan Bloch. VII

Bliź,=Józef Bliziński. Błaż.= Marcin Błażowski. Błot. ■= Hipolit Błotnicki. Bńs. = M. Brzeziński. Bob.-Micłiał Bobrzyński. Bobr.=Florjan Bobrowski. Bobrów. = Jan Bobrowicz. Bocz.-=BoczyłowIcz. Bodz.=Bodzantowicz (Kajetan Suffczyński) Bog.=Józef Jerzy Boguski. Bog. W. = Władysław Bogusławski. Bogi. Woj:=Wojciech Bogusławski. Bogar.=Bogarodzica. Bogs.=Stanisław Bogusławski. Boh. = Franciszek Bohomolee. Boh. J.=Jan Bohomolee, Boh. K.= Franciszek Ksawery Bohusz. Boh. M. = Ksawery Michał Bohusz. Bońk. = Bońkowski. Borz.=Ładzisław Borzywojowicz (Władysław Korotyński). Bost. = Ferdynand Bostel. Boż. = Bożydar (Edmund Bogdanowicz). Br—Józef Brodowski. Bran. = Stanisław Brandowski. Bratk. = Daniel Bratkowski. Brk. = Aleksander BrUckner. Brodź.=Kazi mierz Brodziński. Bron.=Marein Broniowski. Brt.=Wacław Berent. Brud.=Zygmunt Brudecki. Brw.=Wacław Boro Wy. Brz.=Paweł Brzostowski. Brzoz.=Karol Brzozowski. Bsł. = Mai-ja Bogusławska. B. Sz. = Biblja Szaroszpatacka, w. XV. Bt.=Zdzisław Bittner. Btr.=Kazimierz Bartoszewicz. Bud.=Szyraon Budny. Biid. B.=Bieniasz Budny, w. XV. Budz,=Michał Budzyński. Buk.=Zofja Bukowiecka. Bukar = Pamiętniki Bukara. Burl. = Burleszki a. Żarty dla poczciwych kompanów. Burz. = Piotr Burzyński. Bydg.=Bartłoraieja z Bydgoszczy Słownik, 1532. Byk.=Piotr Jaksa Bykowski. ' Bz.—Abraham Bzowski. Cat.=„Catalogus" Sznebergera z r. 1557. Cer. = Ceremonje kościoła rzymskiego (u Lindego). Oh.=St. Ohełchowski. Oham.=Ksawery Chamiec. Chdk. = Zorjan Dołęga Chodakowski, Chdź.=Jan Borejko Chodźko. Chełeh,=Henryk Ohełchowski. Chełm.=Zygmunt Chełmicki. Ohęć.=Jan Chęciński. Ohl.=Antoni Ohlebpradzki.' Chleb. = Bronisław Chlebowski. Chł.=Kazimierz Chłędowski. Chm.=Piotr Chmielowski. Chm. B.=Benedykt Chmielowski. Chmiel.=Bohdan Chmielnicki. Chn.=Ignaey Chrzanowski. Cko.=Jan Kanty Chodani. Choc.=Józef Choeiszewski. Chod.=Stanisław Chodyński. Chodk.=Karol Chodkiewicz. Chodk. A.=Aleksander Chodkiewicz. ^hodk. K.=Krzysztof Chodkiewicz. VIII Ohodź.=Ignacy Chodźko. Choin. = Teodor Jeske-Choiński, ChojV=Edmund Chojeeki. Chora. = Jan Chomętowski. Ohot—Ferdynand Chotomski. Chr.=Wojciech Chróściński, 1597. Chr z .=Mi k o łaj Oh r zy s zto p or s k i. Chrzan.=Wojciech Chrzanowski. Chrząsz. = Pamiętniki Chrząszczewskiego. Chrzn. = Leon Chrzanowski. Chwal. = Stanisław ChWalczewski. Cich.=Mikolaj Cichocki. Ciec.=Franciszek Ciecierski. Ciecisz. = Oieciszewski. Oiek.=Piotr Ciekliński. Cieszk.=Angust Cieszkowski. Cisz.=Stanisław Ciszewski. Crns.=Stanisław Ciechomski. Cgmp. = Compendium medicum, to jest Krótkie zebranie chorób, 1767. Corp.=Corpus juris poloniei (Kraków, 1906), Oyan. = Jędrzej Oyankiewicz. Cyg.=Mateusz Cygański. Cyw. albo Glc. = Ustawy cywilne dla Galicji "Zachodniej, r. 1797. Cz. = Tadeusz Czacki, Czahr. = Adam Ozalirowski. Czaj. = Antoni Czajkowski. Czajk.=Miehał Czajkowski. Czar.=Bronisław Ozarnik. Czart. A. = Adam Czartoryski G. Z. P. Ozec. = Alina Czeczottowa. Czech.=Marcin Czechowicz. Ozem. = Paweł Czempiński. Czer. = Rafał Józef Ćzerwiakowski. Czerni. = Wiktor Ozermak. Czerń. = Gustaw Czernicki. Czer, S. = Stanisław Czerski. Czers.=Księgi czerskie, 1415. Oziaeh. = Piotr Oziaehowski. Oz. J.=Józef Czech. Czn. = Oompendium fereulorum, Stanisława Czernieckiego, Kraków, r,. 1682. ,Czoł.=Aleksander Czołowski. Czt. = Jan Czeczot. Czucz.=Aleksan der. Czuczyński. Ćwik. = Ludwik Ćwikliński. DAbr.=Djalog o Abrahamie (w. XVI). Dambr. = Samuel Dambrowski. Dan.=Gustaw Daniłowski.. Dar. = Adam Darowski. Dar. J. = Jan Kazimierz Darowski. Darow.=Aleksander Weryha Darowski. Da s. = Wacław Dasypodius. Da,b.=Ignacy Dąbrowski. Db. = Zdzisław Dębicki. Dd.=Maurycy Dzieduszyeki. Dek. = Jan Dekan. Dokal. = Dekalog, w. XV. Deo. = Deotyma (Jadwiga Łuszczewska). Derd,=Hieronim Derdowski. Dęb.—Władysław Michał Dębicki. Dęb. L. = Ludwik hr. Dębicki. Dęboł.—Wojciech Dębołęcki. Dgie. = Dykcjonarz gieografiezny, 1782. Dict.=Dictionarium trium linguarum, 1541. Djar. gr.=Djarjusz sejmu grodzieńskiego, 1784. Djar. w.=Djarju8z marszu, wiedeńskiego, 1683. Dm.:=Franciszek Ksawery Dmochowski. Dmb.=Henryk Dembiński. Dmusz. = Ludwik Adam Dmuszewski. Dóbr.=Adam Dobrowolski.

Dobrz =Stanisław Dobrzański. Doki.- Dokładna instrukcja Jakubowi Wilanowskiemu, r. 1542. Doro.=Ignacy Domeyko. Donim—Antoni Donimirski. Dor. = Krzysztof Dorohostajski. Dow. = Dowód jasnej szkody cudzoziemskich pieniędzy, 1645 r. Dowg.=Anioł Dowgird. Drozd. = Jan Drozdowski. Drużb.=EIżbieta Drużbacka. Drz.=Pamiętniki Drzewieckiego. Dub.=Piotr Dubiński Dub. M.=Marjan Dubiecki. Dudz.=Miehał Dudziński. Duńcz.=Stanisław Duńezewski. Dutk,=Walenty Dutkiewicz. Dworz.=Ignacy Karol Dworzaezek. Dyak.=Mikołaj Dyakowski. DyB.=Benedykt Dybowski. Dy,b.=Władysław Dybowski, Dyg.=Adolf Dygasiński. Dyk.=Dykcjonarjusz gieograficzny, r, 1782. Dyk. M. = Dykcjonarz Medyki. Dzd.=Ą. Bogdaa Dziedzicki. Dział.=Tytus DziaJyński. Dzied. = Wojeiech Dzieduszycki. Dzierż. = Jozef Dzierzkowski. Dziew. = Dziewosłajb dworski mięsopuslny z czasów Władysława IV. Dzik.—Kodeks dzikowski, 1501. Dzw—Jan Dzwonowski. Dżb.=Kaeper Drużbicki. Ehr.=Gustaw Ehrenberg. Ejs.=Marcin Ejssyrabnt. Ek.=Ekonomja' abo Gospodarstwo, r. 1664. Epist.=Epistoia albo List Rabi Samuela, 1538. Er,=Erotyki, Praszki, Obrazki, Epigramaty Anonima protestanta, w, XVI. Erl.=Zabytek jez. pols. z początku w. XVI z rękop. bibljot. uniw. w Erlangen (wyd. L. Malinowski). Ern.=Ernesti. ■ Es. = Esteja. ES. = Euzebjusz Słowacki. Est.=Ewaryst Estkowski. Esłr.—- Karol Estreicher. Ew. ś. Mat.=Ewangielja świętego Maieusza. Eww.=Ewweli-Bej. Ext. a. Godl.=Exteruś (Ludwika Godlewska). Ez.=Żywot Ezopa—Bernarda Lubelezyka, 1578. Pac.=Pacecje polskie, r. 1624. Fal. = Krzysztof Falissowski, Faleń. = Felicjan Faieński. Falib.=Krzvsztof Franciszek Falibogowski. Falim.=Stefan Falimierz. Fam. = Stanisław Farnowski. Fel.=:Alojzy Feliński. Feliń.=Zygmunt Feliński. Fol. S.=Szczęsny Feliński. Fil.=Filozof bez religji (Frań. Ksaw. Bohusz). Filip. = Kazimierz Filipowicz. Fin.-Ludwik Finkiel. Flń.=Ewa Felińska. Fm. = M. Flaum. Fon.=Ignacy Fonberg. Form.=Seneki Formuła honestae vitae, 1541. Fors.=Choroby drzew Forsytha (przekład), Warszawa, r, 1791. Fort.=Fortuny i cnoty różność, 1524. Fred. A. = Aleksander "Fredro. Fred. J. = Jan Aleksander Fredro. Fred. M.=Andrzej Maksymiljan Fredro. Fund.--Fundamenta wiary. Fu r.=Stefan Furman. Gae.=Józef Gacki. Gad. albo Gadom.=Jan Gadomski. Galat.=Joanniejusz Gaiatowski. Gał.=Jędrzej Gałka z Dobczyna. Gani. = Gamaston (Gustaw Kamieński). Garez.='Stefan Garezyński (pisarz XIX wieku). Garczyń.=Stetan Garezyński (pisarz XVIII wieku). Ga sz.=Konstanty Gaszyński. Gaw. = Marjan Gawalewiez. Gawar.—Wincenty Hipolit Gawarecki. Gawin.=Jan Gawiński. Gawr. = Franciszek Rawita Gawroński. Gawroń. = Jędrzej Gawroński A740—1813): Gąś.—Wacław Gą.?iorowski. Gd.=Modlitwy gdańskie. Gdac. = Gdaciusa „Kazania", 1644—47, Toruń. Gdl.=Mścisław Godlewski. Gemb.=Bronisław Gembarzewski. Gers. = Wojciech Gerson. Gęb. = Jakób Gębicki. Gil.=Paweł Gilowski. Gill. = Agaton Giller. Girt.—Sebastjan Girtler. GL a. Glog.= Zygmunt Gloger. Gic. p. Cyw. ,G1. Ep.==Glossa super Epistolas. Gliez.=Erazra GHezner. GM.~Każimierz Gliński. Glin. J. = Józef Gliński. Glin. Z. = Ziemowit Gliński. Glis.==Aitur Glisezyński. Glog. p. Gl. Glos.=Glosy i wieku XV. Gluź.=Józef Gluziński. Głb. = H. Gołębiowski. Głch.=Józef Gołucliowski. Gnat,=Jan. Gnatowski. Gocz. = Wojciech Goczałkowski. God.=Oyprjan Godebski. GodJ.=p. Ext Gol. = Filip Gdański. Golj. = Krzysztof Goljan. Goł. = Łukaśz Gołębiowski. Gołęb.=Seweryn Gołębiowski. Gom.=Wiktor Gomulicki. Gor. = Antoni Górecki. Gorcz. = Piotr Gorezyn. Gosł.=Stanisław Gosławski. Gosł. M.=Maur.yey Gosławski. Gost.=Anzelm Gostoinski. Gostk. = Wojciech Gostkowski. Gostyń.=Spisanie budowania na zamku gostyńskim, r. 1561. Gosz. = Seweryn Goszczyński. Goś. = Wawrzyniec Goślicki. Gór.~Adam Gorczyński (błędnie: Gorczyński). Górn. = Łukasz Górnicki. Gófs.=Konstanty Górski. Gors. J.=Jakób'Górski, 1597. Gors. K. M. = K. M. Górski. Gr.= Aleksander Groza. Grab.=Ambroży Grabowski. Grab. B. = Bronisław Grabowski. Grab. M.—Michał Grabowski. Grab. P.= Piotr Grabowski, 1595. Grabów.=Sebastjaii Grabowiecki, 1590. Gray.=Stanisław Graybner. Grb.=Wacław Grubiński. Ia.

Grcz. = Jan Gorczyczewski. Greg—Jan Kanty Gregorowiez. Greg. K.=Kazimierz Gregorowiez. Greń.=Ludomir Grendyszyński. Grj. = Józef Grajnert. Gri.*=H. Q. Garlikowski. Groch.—Stanisław Grochowski. Grod.=Jan Grodwagner. Grodź. = Grodzki. Groic.=±Bartłomiej Groicki. Grot, Grti=Jan Grotkowski, w XVII. Grs.= Artur Górski. Grt. p. Grot. Grudz.=Stanisław Grudziński. Grusz.=Artur Gruszecki. Grz. = Stanisław GrzebBki. G'st.=Walery Gostomski. Gur.=Walenty Gurski. Gust. = Bronisław Gustawicz. Gut.=Błażej Gutkowski. Gwag. = Aleksander. Gwagnin. Gwar.=Słownik gwar Jana Karłowicza. Haj.*=Hajota (Helena Janinaz Boguskich Szole- Rogozińska). Haur = Jakób Kazimierz Haur. Hel. = Zygmunt Antoni Helcel. Henr.=Henrichman. Hep.—Juljan Heppen. Herb.=Jan Her burt. Hfl.==Artykuły cechu hafciarskiego) r. 168^. Hil. = Ojciec Hilarjon (Falęeki). Hist. Aleks. =Historja o żywocie i znamienitych sprawach Aleksandra W., 1551. Hist. w Lan.=Historja w Landzie, 1508. Hist. rzym.—Historje rzymskie. Hist. uc.=Historja barzo ucieszna, 1665. Hj,=Historja o Św. Józefie, r. 1530. H. Jana=Historja prawdziwa księcia finlandzkiego Jana, 1570. Hof.=Klementyna z Tańskich Hoffmanowa. Holew. = "Władysław Holewiński. Hoł.—Ignacy Hołowiński. Hon.=Honter: De grammatica libri II, w. XVI. Hor. = Józef Hordyitski. Hosz.=Konstanty Hoszowski. HSs.=Ferdynand Httsick. H. Pol.=Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego.' HR.=Hube: Roty przysiąg z w. XIV i XV. Hrb.=Benedykt Herbest. H. Tr.=Historja Trojańska (z r. 1563). Hube=Miehał Jan Hubę." Hubę R.=Rorauald Hubę. Hul. = Benedykt Hulewicz. Hylz.==Jan Augustyn Hylzen. IGost. = Inwentarz starostwa gostyńskiego r 1726. In. I.=Inwentarz ilski. Ins. c. I.—Instruktarz celny litewski. Ist. o św. Józ. = Istorja o św. Józefie A540). Iż.=lżycki. Jabcz. = Jan Nepomucen Jabczyński. Jabł.—Jan Jabłonowski. Jabł. J. A.=Józef Aleksander Jabłonowski. Jach.=Stanisław Jachowicz. Jag.-Stanisław Serafin Jagodyński. Jak. = "Walenty Jakubowski. Jak. J. = Józet Jakubowski. Jak. W. = Wujciech Jakubowski. Jam.=Stanisław Jamiołkowski. Jan, a. Podw.=Jan Januszowski. Jan. Gz.=CJzesław Jankowski. Jan Kaz. a. J. Kaź.=Jan Kazimierz, ki*ilL Janez.==Pamiętniki Janczara Polaka. Jank.=Edmund Jankowski. Jar.=Feliks Paweł Jarocki. Jaracz.=E. Jaraezewska. Jaro. = T. Jaroszyński. Jaroch.=Kazimierz Jarochowski. Jarz.=Adam Jarzembski. Jaś. = Jan Nepomucen Jaśkowski. Jbł.=?= Władysław Jabłonowski.. JeI.==Jerzy Jelonka. , Jell. = Cezary Jellenta (Napoleon Hirszband). Jeł, = Aleksander Jelowicki. , Jen.=Ludwik Jenike. .lent.=Jentys. Jez.=Franoiszek Jezierski: (w. XVIII\ Jeż=Teodor Tomasz Jeż (Zygmunt Miłkowski). Jeżów.=Władysław Stanisław Jeżowski, 1638. Jędrz.—Jan Jędrzejewicz. JGr.=P<xlkanie Jonasa z Gregorjasem, r. 1698. JK.=Jan z Koszyczek. J. Kaź. = Jan Kazimierz. JKn. a. Knut. == Rozmowa Janusza Knutla z Ohlebówki, magistrata, r. 1642-. Jnc.=Klemens Janicki. Jnk.=Józef Jankowski. Jnsz.=Jan Janiszewski. Jod.=Antoni Narkiewiez Jodko. Jord.=Jordan (Juljan Wieniawski). Jrs.=Mieezysław Jarosławski;- Jun. = Klemens Junosza (Szaniawski). Jund.=Bonifacy Jundziłł. Jur..="A. Jurowjusz (= Alojzy Kalikst Kozłowski). Jurk.=Jan Jurkowski. J. Zaw.=Jakób Zawisza z Kroczowa. Kaczk.=Zygmunt Kaczkowski. Kajs.=Hjeronim Kajsiewicz. Kal.=Walerjan Kalinka. Kalie.=Bernard Kalicki. Kam. = Jan-Nepomucen Kamiński. Kaiub.=Marek Kambon (Krótka Myologja, r. 1795. Kan.—Klemens Kantecki. Kant.=Kantyezki, Karcz. = Wacław Karczewski (Marjan Jasień- czyk). Karł.=Jan Karłowicz. Karuk.=t=Stanisław Karnkowski, 1593, 1596. Karp.=Franciezek Karpiński. Karw. = Józef Dunin Karwicki. Kasp. = Jan Kasprowicz. Kasz. = Kazimierz Kaszowski. Kat. G.=Katechizm Gdański. Kaw. Nar. = Kawalerja Narodowa. Kawcz.=Maksy miljan Kawczyński. Kaz. Gnieź.= Kazania, Gnieźnieńskie. Kaz. Święt.=Kazania Świętokrzyskie* Każ. 15o5.=Kazania niedzielne i świąteczne, nieznanego autora, spisane około r. 1555. Kąc.=Waleń ty 'Kąćki., Kbrz.=Księgi brzeskie, od r. 1402. Keti. = Józei Kenig.. Kęt. = Wojeiech Kętrzyński. K. G. = Kancjonał Gdański. Kic.=Bruno Kiciński. Kierm.=Kierraasz wieśniacki, w XVII. Kierśn.—Atanazy Kieriśnicki. Kil. = Jan Kiliński. Kir. = Adam Honory Kirkor. Kireh—Henryk Kireheim. Kis.=Aleksander Kisielewski.

Kisz.=Leon Kiszka, Kit.=Jędrzej Kitowicz. KK.==Karol Kaczkowski. Kkal.=Księgi kaliskie, r. 1410. Kkos. = Księgi kościańskie. KI. = Juljan Klaczko. Kle. a Marcin z Kiecka, r. 1607. Klez.=Józef Klec2yński. Klecz.=Stanisław Kleczewski. Klej.= Juljusz Kleiner. Klim.=Zofja Klimańska. Kln.=Antoni Kalina. Klon. = Sebastjan Fabjan Klonowicz. Kls.—Teodor Kiliński. Kluk=Krzysztof Kluk. Kł. p. Kłos: Kłob.=Adam Antoni Kłobukowski. Kłok.= Hieronim Kłokocki. Kłos a. Kł. = Tomasz Kłos. Km. = Aehaey Kmita. Kmc.=Józefa Kamocka. Kn.—Grzegorz Knapski. Knc. = Stanisław Koniecpolski. Kniaź.=Franciszek Djonizy Kniaźnin. Knt.?=Jcrzy Kurnatowski. Knut. p. JKn. Kńcz.-Tadeusz Konezyński. Kob.=Marcjan Kobiemicki, 1589. Kobl.=Józef Koblański. Koehan.=Jan Kochanowski. Koch. J.=Jędfzej Kochanowski. Koch. W.=Wespazjan Koehowsk Kol.=Koleda, komedja, r. 1778. Kolb. = Oskar Kolberg. Koł.=Klemens "Kołaczkowski. Kołak.=Stanisław Kołakowski. Kołł. = Hugo Kołłątaj. Kom—Ignacy Komorowski. Kon.=Marja Konopnicka. Konar=Alfred Konar. Kon. St. = Stanisław Konarski. Kończ.=Franciszek Koneczny. Konf. = 0 konfederacji lwowskiej, r. 1622. Kons.=Konstytucja 3-go maja. Konst. = Konstytucja r. 1609. ,Kont..=S<anjsław Kontkiewicz. Koń. a* Michał Kończą. Kop.= Izydor Kopernicki. Kopcz.=Onufry Kopczyński. Kor.=Wincenty Korotyński. Korcz.=Wit Korczewski, w. XVI. Koron.=Koronowicz (Walerjan Wróblewski). Kors. = Rajmund Korsak. Koryt. = Onufry Korytyński; Kórz.=Józef Korzeniowski. ■Kos,=Wincenty Kosiakiewiez. Koss. A,=Antoni Kossakowski. Koss. H. = Henryk Kossowski. Kost.-Jakób Kostrzewski. Kosz.=Stanisław Koszutski. Kościał.==Willa Zyndram Kościałkowska. Kość.=Tadeusz Kościuszko. Kot. = Józef Kotarbiński. Kotb.=Edward Kotłubaj. Kotł. = Henryk Kotłubaj. Kow. = Zofja Kowarska. Kowal. = M. Kowalewski. Kozier.=K. Kozierowski. Kozł.== Stanisław Kozłowski. Kozłów. = Wiktor Kozłowski. Koź. a. Kźm.=Kajetan Koźmian. Koź. A.=Andrzej Edward Koźmian. KP.=K. Przyborowski. Kpet. = Kurjer petersburski. Kpł.=Księgi ziemskie płockie, 1412. Kpw. = C. Kropiwnieka. Kpzn.=Księgi ziemi poznańskiej, od r. 1386. Kraj.=Jan Krajewski. Kraj. M.= Michał Krajewski. Krak.=Akta historyczne m. Krakowa, r. 1624. Kram.=Stanisław Krarasztyk. Kras. = Ignacy Krasicki. Kras. A. = Adam Stanisław Krasiński. Krasiń.=Zygmunt Krasiński. Krasz.= Józef Ignacy Kraszewski. Krasz. K.=Kajetan Kraszewski. Kraus. = Aleksander Kraushar. Krb: = Gabr.jel Korbut. Krez. = Marja Karczewska. Krech.=Adam Krechowiecki. Krem.=Józef Kremer. Krk. = M. Krakowski „Polskie słownictwo dentystyczne", Warszawa, r. 1911. Krm.=Olbracht Karmanowski. Krń.±=Kvzysztof Kraiński. Krom. =s= Marcin Kromer. Krop. = Ludwik Kropiński. Krow.=Marcin Krowicki. Krp.=Michał Karpowicz. Krs.=Stanisław Krysiński. Krum.=J. Krumłowski. Krup.—Jędrzej Krupiński. Krup. F.=Franciszek Krupiński. Krw. = Jan Aleksander Koreywa. Kryń. = Adam Antoni Kryński. Krzem.=Stanisław Krzemiński. Krzyw.=Ludwik Krzywicki. Krzywoss8.==Stefan Krzywoszewski. Ksej.=Konstytucja sejmu 1576. Księgi Jez.=Księgi Jezusa, syna Syrachowego. Ksj. = Józef Krasiński. Ksk.== Konstytucje sejmu koronnego .r. 1576. Ks. Ł.=Księgi sądowe łęczyckie, od r. 1393. Ksn.= Antoni Krasnowolękl. Kstr.=Franciszek Kostrzewski. Kśr.=Kazania średniowieczne. Ktw. =± Aleksander Kotwicz. Ku,—Walerjan Kurowski. Kub. =sLudwik Kubala. Kucz. = Walenty Kuczborski. Kul. = Jan Alojzy Kulesza. Ku!icz.=Adam Kuliczkowski. Kulig. = Mateusz Ignacy Kuligowski. Kur.—Ewaryst Andrzej Kuropatnicki. Kurp.=Karól Kurpiński. , Kwiat.=Marcin Kwiatkowski. Kz. XV=Kazania z wieku XV-go. Kźm. p. Koź. Kźn.=Stanisław Egbert Koźmian. L. = Słownik Lindego. Lacli.=Sebastjan Lachowski. Lachn.=Ignaey Lachnicki. Lam = Jan Lam. Lan. s Karol Lanckoroński. Lange==Antoni Lange. Lap~- Paweł Lapartowicz, r. 1623. Las —Kazimierz Laskowski. Lu =Jan Latoś. Lbń.=Teresa Lubińska. U g. Al.=Legienda o św. Aleksym, w. XV. I ekar.=Lekarstwo na uzdrowienie Rzpltej. Len.=Teofil Lenartowicz. Lencz.—Lenczewski, Relacje Botera Benese, 1609. XI

Leon.^=Leonard z Urzędowa. Leop.—Jan Leopolita. Les.=Józef Franciszek Leski. Lesz. = Rafał Leszczyński, Leszcz.=Staniśław Leszczyński. Leszcz. S.=Samuel Leszczyński. LeW.=Włodzimierz Lewicki. Lew.=F. H. Lewestam. Li.=Jan Libicki. Lib.=Karol Libelt. Lied.—Wacław Rolicz Lieder. Lih\=Wszystkiej Liflanekiej ziemi opisanie (r. 1567). Lip.=Pamiętnik Lipskich. Lip. J.=Józef Lipiński. Lis. = Ksawery Liske. Lis. H. = Henryk Lisicki. LJ. = Józef Lompa. Lk.= Końskie lekarstwo. Lp.=Władys)aw Leppert. Lpn.= Augustyn Lipnicki. Lsk.=Jerzy Laskarys. Lsz. = Jacek Liberjusz, w. XVII. Lt.-Bolesław Lutomski. Lub.==Edward Lubowski. LubeL=Psałterz Lubelczyka, r. 1558. Lubien.=Stanisław Lubienieeki. Lubom.=Stanisław Herakljusz Lubomirski. Lustr.=Księgi lustracyjne, r. 1597. Łab. = Hieronim Łabęcki. Ład.=Remigjusz Ładowski. Łag.=Stosław Laguna. Łączn.=Jakób Łącznowolski. Łepk.=Józef Łepbowski. Łęcz.=Paweł Łęczycki. Łęt. = Juljan Łętowski (Władysław Książek). Łop.=Hieronim Łopacińśki. Łoś=Wincenty. Łoś. Łoy. = Feliks Łoyko. Łoź.=.Walery Łoziński. Łs.=Józef Franciszek Łęski. Łuk.=Józef Łukaszewicz. Łźń.=Władysław Łoziński. Mach. = Konrad Machczyński. Mae. P.-Eneyklopedja Macierzy. Polskiej. Mac. S. = Samuel Maciejowski. Macz. = Andrzej Maczuski. Mac. z Roż.=Maciej z Różana, w. XV. Mag.=Antoni Magier. Magd. = Artykuły prawa magdeburskiego. Magn.=Dominik Magnuszewski. Mahr.=Adam Mahrburg. Maj.=Erazm Majewski. Mak.=Stanisław Makowiecki. Mal.=Mikołaj Malinowski. Malez. = Antoni Mal*ezewski. Malesz. = Władysław Maleązewski. Malin.—Lucjan Malinowski. Mai. N.=Norbert Eugienjusz Malinowski. Mai. P.=Piotr Malinowski. Mał. = Antoni Małecki. Małp. = Małpa-Człowiek. Małyszcz.=Sfanisław Małyszczycki. Małż.=Małżyeki (w. XVII). ■ Mank.=Aleksander Mańkowski. Mare. = J. Marcinowska. Mar oh. i= Marchołt. Mark.=Marja Markowska. Mas.=Tomasz Massalski. Mas. J. = Józef Massalski. Mask.=Samuel Maskiewiez. Masł.=Łudwik Masłowski. Mass.=Marjan Massonius. Mat.=Marcin Matuszewic. Mat, = Karol Matyas, Mat. I.—Ignacy Matuszewski. Matejko = Jan Matejko. Matl. = Władysław Matlakowski. Maz.=Mikołaj Mazanowski. Mąez. = Jan Mączyński. Mell.=Zofja Mellerowa. Meniń.=Franciszek Meniński. Mer. = Henryk Merczyng. Merw.=Ba.rtold Merwin. Mey.=Leopold Mśyet. Mian.—Mikołaj Mianowski. Mias.=Kacper Miaskowski. Mic. = Tadeusz Miciński Mich.=Jakób Feljks de Michelis. Miok. = Adam Mickiewicz. Mik. = K.acper Mikosza. Mik. z Wilk.=MikołajzWilkowiecka,w.XVI. Miłk.=Juljan Milkowski. Min. = Józef Epifani Minasowicz. Minisz. = Józef Aleksander Minisżewski. Min,. W. = Władysław Miniewski. Mir. a. Psm.=Mirjam (Zenon Przesmycki). Misi —Rozmowa mistrza ze śmiercią. Mk.=K. Makuszyński. M. Koch.—Mikołaj Kochanowski. Ml.=Stanisław Mleczko. Ml. duch.=Mleko duchowne, r. 1556. Młodź.=Tomasz Młodzianowski. Mmc.=Mistrz Maciej. Mn. = Helena Mniszek. Moehn. = Maurycy Moehnacki. Modl. Konst.=Modlitewnik siostry Konstancji, r. 1527. Modl. Wac.=ModIitwy Wacława. Mol.=Marcin Molski. Mor.=Hieronim Morsztyn. Mor. A.=Andrzej Morsztyn. Mor. J.=J. Morawski. Mor. K. = Kazimierz Morawski. Mor. T. = Teodor Morawski. Mor. Tob.=Tobjasz Morsztyn. Moracz.=Jędrzej Moraczewski, Moraw.=Franciszek Morawski. Morz. = Walerja Morzkowska. Mosk.—Hieronim Moskorzowski a. Moskorzew- ski. Mosz.=Jerzy Moszyński. Moż.=Możdżeński. .Mr.—Józef Majer. Mrong.=Krzyszt;of Celestyn Mrongowjusz. Mrów. = Jan Mrowiński, w. XVI. Mrz.=Józef Morozewicz. Mrze.=Antoni Morzyeki. , Ms. —Słownik anatomiczno-fizjologiczny J. Majera i F. Skobla (Kraków, 1838). Muehl. = Antoni Muchliński. Mur. = Murmelius. Murin.=Marcin Murinius. Musk. = Nauka o muskułaeh, Osteologja — Franciszka- Brandta, 1810—1814. Muy.—K. J. D. Muyschel. Myc.=Jerzy Mycielski. Mym.=Franeisżok Mymer. Nag.=Nagoda (Irena Mrozowicka). Nagan.=Edmund Naganowski. Nagł.=Antoni Nagłowski. Nagur.=Ignacy Nagurezewski. Nak.=Józef Nakonieczny. Nałk.=Wacław Nałkowski. XII

Nam.=NamQwy rozliczne, r. 1527. Napóra.==Napom.nienie ku zgodzie (w. XVI). Nar.=Ad'am. Naruszewicz. Narz.=Józef Narzymski. Naw. = Ksiąźeezka Nawojki, w. XV. Nb.=Teodor Narbutt. Nd w.="Władysław Niedźwiedziu. Ndz> = Zygmunt Niedźwieeki. Nen. = Marceli Nencki. Niedź.=Leonard Niedźwiedzki. Niem. = Juljan Niemcewicz. Niem. A.=Andrzej Niemojewski. Niemoj.=Ludwik Nieraojowski. Niem. S.=Stanisław Niemojewski. Nieś. = Kacper Niesieeki. Niesz. = Statuty nieszawskie Kazimierza Jagiellończyka. Nisz.=Krzysztof Niszczyeki. Nmc. = Nom.enclatura plantarura et morborum, r. 168*. Nor. = Cyprjań Norwid. Now.=Maksymiljan Nowicki. Now. M. = Michał Nowodworski. .Nowin. = Józefat Nowiński. Nowod.=Jan Nowodworski. Nr. = "Władysław Nehring. Nuc.—Sebastjan Nueeryn (Orzeszko). Nus. = Józef Nusbaum. Nwr. = Bohdan Nawroczyiiski. Ob.=Aleksander Obodziński. Obj. = Objad postny. Kraków, 1684. Ochoć, = Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego. Ochor.=Julj»n Ochorowicz. Ocz.=Wojciech Oczko. Oczap.=Józef Bogdan Oczapowski. ' Od.=Antoni Edward Odyniec. Od. Sz.=Óddawanie tryumfalne Wasila Szujskiego na Sejmie warszawskim r. 1611. Odym.—Walenty Odymalski. Oet. = Józef Oettinger. Og.=Tadeusz Ogiński. Okol.=Szymon Okolski. 01.=Władysław Olendzki. Ole. = Gustaw Olechowski. 01iz.=Tomasz Olizaro.wski. 01sz.=Jakób Olszewski. 01szań. = 01szański (biskup wileński). Op. = Baltazar Opeć, w. XVI. Opal. = Krzysztof Opaliński. Opal. Ł.=^Łukasz Opaliński. Opl. = Jędrzej Opaliński. Ops. = Opis Jerozolimy. Ork.=Władyslaw Orkan. Orł.—Karol Nepomucen Orłowski. Ovm. = Prawa Ormian, r. 1601. Orn.=Jan Ornowski. Or-Ot=Artur Oppman. Ort. = Ortyle prawa magdeburskiego. » Orw.=Jerzy Orwicz (Natalja Dzierżkówna). Orzecli.=Sranisław-Orzechowski. Orzesz.=Eliza, Orzeszkowa. Os.='Ludwik Osiński. Os..A.—Alojzy Osiński. Osg.—Mikołaj Ostroróg. Os. J. = Józef Osiński. Oss.=Józef Ossoliński. Ossol.=Jerzy Ossoliński. OssoW. = Gotfryd Ossowski. Ost.=Ostoja (Józefa Sawicka). Ostr.=Teodor Ostrowski. Ostr. B.=Bronisława Ostrowska. Ostr. S.=Stanisław Ostrowski. XIII Ostror.=Jan Ostroróg „Myśliwstwo z ogary". Ośw. = Stanisław Oświęcim. Otw. = Walerjan Otwinowski. Otw. S. = S. Otwinowski. Padw. = Pieśni, tańce, padwany, w. XVII. Pank."=Jan Pankiewicz. Papr. = Bartosz Paprocki. Papr. P. = Franciszek Paprocki. Papr. J.=Jan Aleksander Paprocki. Parad- = Paradoksa koronne, 1603. Park.=Jakób Parkosz z Żórawiey. Pas. = Jan Chryzostom Pasek. Paszk.=Marcin Paszkowski. Paszk. F.=F. Paszkiewicz. Pat.=Jan z Szamotuł Paterek (Kazania, 1524). Paw. = Adolf Pawiński. Pawl.=Stefan Pawlicki. Pawlik.=Mieczysła w Pawlikowski. Pe.—Witold Praeki: Gwara ślesińska. P. cheł.=Prawo chełmińskie. Pdw.=Klemens Podwysocki. Pereg. = Peregrynacja dziadowska, 1614. Perz.=Ludwik Perzyna. Petr.j=Sebastjan Petrycy. Pęt. = Kacper Pętkowski. Pfn. = Feliks Pfan „Zasady sztuki położniczej", Lwów, 1838. Pias. = Józef Piasecki. Piat. = Henryk Piątkowski. Piątk.'=A. Piątkowski. Piek. = Franciszek Piekosiński. Piel. = Eljasz Pielgrzymowski. Pień. = Krzysztof Pieniążek. Pieiik.=Karol Pieńkowski. Piet. = Antoni Pietkiewicz (Adam Pług). Pil. = Roman Piłat. Pilch. = Dawid Pil(ihowski. Pim.=Euzebjusz Pimin (Piotr Mohyła). Piotr. = Jan Piotrowski, w. XVI. Piotr. J.=Jakób Piotrowicki, w. XVII. Pir. = Grzegorz Piramowicz. Pis. = Szymon Pisulewski. P. Koeh!=Piotr Kochanowski. PJ. = Stanisław Broel-Plater. Pleb. = Józef Kazimierz Plebański. Phi. = Aleksander Poliński: PmK. = Prawa i przywileje miasta Krakowa, r. 1560. Pń.= Stanisław Pieńkowski. Pńs. = Włodzimierz Perzyński. Pobł. = G. Pobłocki. Poc.= Hipaejusz Pociej. Podcz.=K,arol Podezaszyński. Podk.-Krzysztof Podkańeki, w. XVII. Pódl. = Stanisław Podlodowski. Podw. p. Jan. P. of. = Pamiętniki oficera polskiego. Pol—Wincenty Pol. Polit. = Pisma polityczne % czasów pierwszego bezkrólewia—Kraków, r. 1906. Połnj. = Aleksander Połujański. Pon. = Józef Poniatowski. Ponęt. —Jan Ponętowski (Sejm lubel. 1569). Popł.=Seweryn Popławski. Poręb.=Edward Porębowiez. Post. pr.=Postępek prawa czartowskiego przeciw narodowi ludzkiemu, r. 1570. Pot.== Wacław Potocki. Pot. A.=Antoni Potocki. Pot. L.=Leon Potocki. Pot. S. = Stanisław Potocki. Pow. o pap. Urb.=Powieśe* o papieżu Urbanie

Ppł.=F. Popławska. Pprus.—Pieśń o porażce pruskiej, r. 1510. Pr.=Proteus abo odmieniec, z w. XVI. Praż.=Teresa "Prażmowska. Proch.« Antoni Prochaska. Prot.=Jan Protasewicz. Prus = Bolfsław Prus (Aleksander Głowacki) Prusi.=Jan Prusinowski. Prusz.=Seweryna Pruszakowa. Przb. = Józef Przyborowslu. Przem. a. Ant. z Przera.=Antonin, z Przemyśla. Przezdz.=Aleksander przezdzieeki. P.izędz.=Przędziwa, lnu, konopi przyprawa. Przyb.=Jaeek Przybylski. Przybór, (p. Sul.)=Wulery Przyborowski. Przybysz. = Stanisław Przybyszewski.' Przyst.=Aleksander Przystański. Przyw.=Przywilej rzeźników sandomierskich, w. XVII. P. Sand.=Pieśni Sandomierzanina. Ps. flor. = Psałterz florjańslfi,- w! XIV. Psk. = Dziennik wyprawy Stefana Batorego pod Psków, r. 1581. Psm. p. Mir. Ps. puł =Psałterz puławski, w. XV. Ps. 1540. = Psałterz z r. 1540. Pszk. = Edward Paszkowski. Pszń. = Konrad Prószyński; Pt. = Józef Potocki. Ptc.=Jacek Przetocki. Puc.=Inwentarz starostwa puckiego z r. 1627 (rękopis). Pudł.=Melchjor Pudłowski. Pulp.=Pulpit żyjący, 1781. Puł.—Kazimierz Pułaski. Pusm. = Krzysztof Pusman, w. XVI. Pyp. =? Świadectwo wydane w Długoszynie W piątek pierwszy po Trzech Królach r. 1604 przez Sebastjana Pypcia, żupnika długo- szyńskiego. Pytl.*=H. St. Pytliński. Pyzdr.=Księgi pyzdrskie,. w.. XIV—XV. Rab.=Władysław Rabski. Rach. ~ Raehunki zamku niepołomskiego,-1571. Radl.=Ignaey Radliński. Radz.=Michał Radziwiłł. Radź. K.=Krzysztof Radziwiłł. Rak.=W. Rakowski. Rak. K.=Kazimierz Rakowski. Rap. = Wincenty Rapacki. Rast.=Edward Rastawiećki. Rc.=Radziwiłł Czarny. Reh.=Rachunek dworu ki-óla Wł. Jagiełły i królowej Jadwigi—Kraków, r. 1796. Rd.=Andrzej Radawiecki. "Rdz.=W. Eljasz-Radzikowski. Rej=Mikołaj Rej. Rei. l685.=Djarjusz prawdziwej relacji z 1G85 roku. Remb.=Aleksander Rembowski. Rew.=Stanisław Rówieński. Reym.=Władyslaw Stanisław Reymont. Rgw.=Wacław Rogowicz. Rob.=Robak złego sumnienia, w. XVII. Rod.=Rodoó (Mikołaj Biernacki). Rodz.=Marja Rodziewiczówna. Rog.=Józef Rogpsz. Rogal. = Józef Rogaliński. Rog. L. =Leon Rogalski. Rogoż. = Stefan Szolc-Rogoziński. Rog. St.=Stanisław Roguski. Roj. = Kazimierz Rojan. XIV Rol.=Józef Rolle (Dr. Antoni J.j. Rom. ~Mieczy sław Romanowski. Ron.—Bohdan Ronikier. Ross. = Stanisław Rpsaowski. Rost. = Józef Rostafiński. Rot.=R»ty przysiąg z w. XV. Rozb".=Soter Rozmiar Rozbicki. Rozm.=Rozmowa Polaka z Litwinem, 156*4. Ro^m. piel.=Rozraowa niektórego pielgrzyma, 1549. Rozm. um. Pol.—Rozmowy umarłych Polaków. Rozmyś.= Rozmyślanie o żywocie P. Jezusa, w. XV—XVI. Rozw.=Jan Rozwadowski. Roż. = Różańskiego „Sztuka babienia"—Warszawa, r. 1786. Rpp. = Zenon Rapaport Rt.-=Rot.y r. 1393. Rth. «= August. Rothe. Rud.=Adam Rudnicki, Rudom.=Rudomicz (Dziennik, 1665). Rug.=Pamiętniki Ruggierego. Rul.=Józef Rulikowjski. Rut.=Welamin Józef Rutski. Rwl.=R6żnina wiax*y Luterowej (w. XVII). Ryb!=Maciej Rybiński. Rybał.=Komedja rybałtowska, 1615. Ryb. J. = Jan Rybiński. Rych.=Bazyli Rychlewicz, w. XVII. Ryd.=Lucjari Rydel. Ryg.-—Leon Rygi er. Ryk.=Erazm Rykaezewski. Rys.=Salomon Rysiński. Rys. A.=Andrzej Rysiński. Rysz.=Józef Ryśzkiewiez., Ryszk.=Franciszek Ksawery Ryszkowski. • Rz. = Rzeezyńskiego „Złotnik od złota"—Kraków, r. 1629. Rzącz.=G. Rzączyński. Rzew.=Henryk Rzewuski. Rzew. W.==Wacław Rzewuski. Rzęt. = Stanisław Rzętkowski. Rzp. = Zwierciadło Rzpltej, r. 1598. Rzym.=Historje Rzymskie z w. XVII. Rż.= Zygmunt Różycki. Sak.=Kasjan Sakowicz. Sąk. K.==Kalikst Sakowicz; Salin,=Wojeiech Salinarjusz. Sap.=Lew Sapieha. Sap. J.=Dziennik Jana Piotra Sapiehy, 1608-r- 1611. Sar.=Stanisław Sarnicki. Sarn. = Zygmunt Sarnecki. Saw = Zygmunt Sawczyński. Sb.=Jakób Sobieski. Sb. J.=Jan Sobieski. Sch.=Franciszek Scheidt. Schob.=Pelike Schober. Schot. = Herman Sehotten. Scz.=Ludwik Sczanieeki. Sekl. = Jan Seklucjan. Sew.=Sewer (Ignacy Maciejowski). Sep=Mikołaj Sęp Szarzyński. Sf. = Leopold Staff. Sg.=Słownik gieograiiczny. S. Grodź. = Sejm Grodzieński 1793. Siark.=Władysław Siarkowski. Sieni.=Lucjan Siemieński. Siem. J. = Juljan Siemaszko, w. XVITI. Siemir. = Józef Siemiradzki. Sień.=Marcin Siennik. SienL—Henryk Sienkiewicz.

Slef.=Wacław Sieroszewski. Sir.=Bernard Maciej Siruć. S. IC. = Słownik łacińsko-polski wyrazów Ie .karskich F. K. Skobla i A. Kremera. Sk. = Fryderyk Skobel. Skal. = Pamiętnik Cefasa Skalskiego, 1685. Skar.ssPiotr Skarga. Skarb.=Fryderyk Skarbek. Skiba=Wolody" Skiba {Władysław Sabowski). Skr.= Stanisław Skrodzki, w. XVII.- Skrzet.=Wincenty Skrzetuski. Sk. uraier. = Skarga umierającego. Slks.=Sprawa a lekarstwa końskie, 1532. SŁ. = Statut Łaskiego, r. 1541. Sław. = Przywilej dla m..Sławkowa, wyd. przez Kazim. z Łubny Łubieńskiego r. 1717. Słcz. = Sebastjan z Łęczycy. Słonk.—Marcin Słonkowicz. Słotw.=Adam Słotwiński. Słow.=Juljusz Słowacki. Słown.=Dictionarius ąuatuor linguarum A532). Słpn.=?=Sługa pani, opera, 1780. Słup. = Stanisław'Słupski, w. XVII. Sł. wil. = Słownik wileński (wydanie Orgelbranda). Sm.=Stanisław Smolka. Smal. =sWalenty Smalcius. Smarz. = Tadeusz Smarzewski. Smk.—A. Semkowicz. Smól.— Władysław Smoleński. Sraoli.=Sąweryn Smolikowski. Smotr.=Meleejusz Smotrycki. So.=Slużba obozowa. Sob.=Franciszek Maksymiljan Sobieszczański. Sok.=August Sokołowski. Sol.=Stanislaw Solski. Solar.=Mateuśz Solarski. Solt. = Sołtys z klechą, komedja, 1616. Sor.—Paraiętniki Soroki. Sow. = Leonard Sowiński. Sp. = Wł. Spausta. S. Par. = Sąd Parysa, z r. 1542. Spaa. = Włodzimierz Spasowiez. Sph.—Jan Fryderyk Sapieha. Spicz.=Hieronim Spiezyński. Spk. = Sejm piekielny (r. 1622). Spos. = Sposób, jako zabieżeć, aby pieniądze wywożone nie były. Spr.=Sprawa chędoga o Męce Pańskiej, 1544. Sprz.= Ksawery Sporzyński. Srzn. = Sfanisław Starzyński. SS.=St.anisłaWs?e Szezodrkowie. Ssz.—Wojciech Skarszewski. ■ St.=Andrzej Strug. Sta.=Edmund Stawiski. Stadn. = Stanisław Stadnicki, Stan.=Antoni Stanisławski. Star.—Szymon Starowolski. Stark.=Juljusz Starkę!. Starz—Leopold StarzeńBki. Stasz. = Stanisław Staszyc. Stat. Kaz. Jag. = Statut Kazimierza Jagiellończyka, r. 1503. Stat. w. = Statut wiślicki z r. 1541. St. Aug.=Stanisław August Poniatowski. Staw.=Sebastjan Stawicki. Steb.=Ignacy Stebelski. Stef.=Antoni Stefanowiez, w. XVII. Stęez.=Bohusz Zygmunt Stęczyński. Stg.- „Stary gracz". Stl.=Statut litewski z r. 1744. St. lit. = Statuc litewski z r. 1693. XV Stm.—Józef Strumiłło. Sf,oj.=Piotr Stojeński. Str.=Henryk Struve. Strasz.=Ludwik Straszewicz. Strj.—Hieronim Strojnowski. Strój. =Sfanisław Strojnowski. Stron.=Kazimierz Stronczyński. Strum.=OIbryeht Strumfeński. Stryjk. = Maciej Stryjkowski. Strzel. = Ustawa towarzystwa strzeleckiego krakowskiego, 1564. St3.=Ludwik Stasiak. Stw.= Ignacy Stawiarski. St. wiśl. = Statut wiślicki z r. 1460. St. Z.=Statut ziemski Zygmunta I. Suk.=Książka cechowa cechu tkacko-sukien» niczego (Sławków). Sul.=Sulima (Walery Przyborowski). Sulistr.=Józef Sulistrowski. Sum.=Sumarjusz umiarkowania monety, i\ 1641. Suraiń. = A. Sumiński. Sup. = Józef Suplński. Sur.=Wawrzyniee Surowiecki. Sur. K. = Karol Surowiecki. Sus. J.=Jędrzej Suski. Susz.=Remigjusz Suszyeki. Swad. = Swada polska i łacińska (Lublin r. 1745). S. wiśl. = Statut wiślicki z r. 1503. Syg. = Antoni Sygietyński. Syk. = Erazm Sykst. Syn.=Michał Synoradzki. Syr. = Szymon Syreński. Syrok. = Władysław Syrokomla. Sz.=Paweł Szczerbicz (Specul. sm. 1581). Szaj. = Karol Szajnocha. Sżaj. W.=Władysław Szajnocha. Szan. = Józef Kalasanty Szaniawski. Szawł. = Teodor. Szawłowski. Szb.=Stanisław Szober. Szcz.=Tytus Szczeniowski. Szczep.=Józef Szczepkowski. Szer. = Djarjusz wojny z Szeremietem r. 1660, wyd. Ambrożego Grabowskiego. Szn.=J. Sznabl. Sznst. = Urban Szdstowiez. Szt.=Jan Sztolcman. Sztyrm.=EIeonora Sztyrmer (Ludwik Sztyrmer). Szuj. = Józef Szujpki. Szuk.=Wandalin Szukiewicz. Szum. = Tomasz Szumski. Szw. = Statut będziński cechu szewskiego, r. 1595. Szyd.=Wawrzyniec Szydłowski. Szym. = Józef Szymanowski. Szym. A.=Adam Szymański. Szymon.=Szymon Szymonowicz. Szym. W. = Wacław Szymanowski. Szym. z Ł.=Szymon z Łowicza. Ślesz. = Sebastjan Śleszkowski. Ślós.=Antoni Slósarski. Śniad. = Jan Sniadeeki. Sniad. J. = Jędrzej Sniadeeki. Sw.=Tomasz Świecki. Swięt. = Aleksander Świętochowski. Świt. = Piotr Świtkowski. .Śwr.=Świętorzecki; Św. z Woc. = Świetosław z Woeieszyna, 1449. Tacz.=Władysła-w Taczanowski. Tak.=Taksa żywności, Kraków, r. 1573. Tam. = Stanisław Tarnowski. Tana. J.=Jan Tarnowski, |1561.

Tat.=Lucjan Tatomir. Teof.»= Szymon Teofil. Tet.= Kazimierz Tetmajer. Tęcz.=Pieśń o zamordowaniu J. Tyczyńskiego, w. XV". T. K. = Tadeusz Korzon. Tks.=Taksa z r. 1633. Tok.=Szymon Tokarzewski. Toł.—Adam Tołłoczko. Tołw.=Mikołaj Tołwiński. Tom.= Dyzma Bończa Tomaszewski. Tomk. = Stanisław Torakowicż. Torz.=Józef Torzewski. Trejd.=Jan Trejdosiewiez. Tremb.=Stanisław Trembecki. Tren.=Bronislaw Trentowski. Trep. = Mścisław Edgar Nekanda Trepka. Tretj.=Józef Tretiak. Tręb. W.=Wł. Trębicki Trip—Aniela Tripplin. Trj.=Adam Trojanowski Troc=Michał Abraham Troć. Trój. = Feliks Trojański. Trz.=Andrzej Trzebicki. Trzt.=Trztyprztycki, w. XVII. Trzye. = Jędrzej Trzyeieski. Tszk.—Konstanty 'Tyszkiewicz. Tueh. = Jan Tueholczyk, w. XVI. Turcz.= Juljusz TurczyYiski. Tw.=Samuel- Twardowski. Twórz. = Marcin Tworzydło. Twr.=Kacper Twardowski. Tym.=Kantorbery Tymowski. Tysz.—Aleksander Tyszyński. Tyszk—Janusz Tyszkiewicz (w. XVII). Tyt. pr. magd.==Tytuły prawa magdeburskiego. Uc. = „Uciechy", r. 1655. Uch—Uchwała cechu szewskiego, r. 1626. Uj.=Kornel Ujejski. Un.—Uniwersał poborowy r. 1577. Uniw. = Uniwersały poborowe od r. 1564 — 1629. Urb.=AureIi Urbański. Urs. = Jan Ursynus. Upzęd.=Marcin z Urzędowa. Ust.=0 ustanowieniu i upadku konstytucji 3-go maja. Ustaw.=Ustawa ekonomiczna, 1557. Ust. cen.~Ustawa cen, miasta "Warszawy, 1573 r. Ustrz.=Andrzej Ustrzyeki. Vol.=Volumiira legum. Volek.==Mikołaj Volekmar. W.=Jakób "Waga. "W. A.=Antoni Waga. "Wad.=Józef Wadowski. "Wag. = Stanisław "Wagner. "Wal.=Aleksander "Walicki. Walew.=Oecylja Walewska. "Wał. = Antoni "Wałecki. Warg.=Andrzej Wargocki. Warsz.=Krzysztof "Warszewieki. Was.=Edmund Wasilewski. Waśn.—Józef Waśniewski. Wawrz. z Praźm—Wawrzyniec z Prażmowa, w. XVII. Wb.=Maciej Wierzbiński. Woi.=±Teodor Weichardt. Wej.= Aleksander Wejncrt. Wejs. p. Weys. Wen. = Poemat „Wenecja", w. XVI. Wer. = Józef Wereszezyński. XVI Wem.=Henryk Wernic. Wessl.==Marja Wesslówna. Weys. a. Wejs—Józef Weyssenhoff. Wezuw.=Zapał Wezuwjusza, 1631. Węc—Zygmunt Węclewpki. Węg.=Kajetan Węgierski. Wegrz.=Antoni Węgrzynowicz. Wę'ż.=Wężyk Widawski. Wg.=T6odor Waga. Wiei.=Aleksander Wielopolski. Wiel. W.=Wojciech Wincenty Wielądko. Wielis.=Wielisław (Eugienjusz Skrodzkij. Wien.==Antoni Wieniawski, w. XVII, Wier.—Jan Wiernikowski. Wierzb.=Teodor Wierzbowski, Wiet.=Hieronim Wietor. Wig.—Wigilje za umarłe ludzie, w. XV. Wikl.=Pieśń o Wiklefie. WiI.=Paulina Wilkońska. Wilcz—Albert Wilczyński. WiIk.=August Wilkoński. Wirt. = Marja z Czartoryskich ks. Wirtera- berska. Wirz.=Maeiej Wirzbięta. Wiszn.=Michał Wiszniewski. Wiśl.=Adam Wiślicki. Wiśn.=Michał Serwacy Wiśniowiecki. Wiśniow.=Svgurd Wiśniowski. Wit.=Stefan Wit wieki. Witk.=Stanislaw Witkiewicz. Wjc.=Tadeusz Wojciechowski. Wls.=Emilja Wielowiejska. Włod.=Ignacy Włodek. \ Wod.=Kazimierz Wodzicki. Wol.=Konstanty Wolski. Wol. J.=Jan Wolan. Wol. W.=Włodzimierz Wolski. Wolsz =Wolsztajn. Wor.=Ekstrakt majętności Wółoży na z r. 1776. Wor.=Jan Paweł Woronicz. Wot.=S. Wotowski. Woy.=Wincenty Woyniewicz. Woje. = Kazimierz Władysław Wójcicki. Wr. = Walenty Wróbel. Wrb.=Walerjan Wróblewski. Wi"o<iz.=Jan Wroczyński. Wrześ\ = August Wrześniowski. Wsz. =. Teofil Wszelaki. Wtet. = Włodzimierz Tetmajer. Wtk.=Stanisław Witkowski. Wuj. = Jakób Wujek. Wy b.—Józef Wybicki. Wybr.=Pamiętniki Wybranowskiego. Wych.^Jan z Wychołówki (w. XVII). Wypr.=Wyprawa plebańska Albertusa. Wyrw.=Karol Wyrwicz. Wys.=Szymon Wysocki. Wysp.=^Stanisław Wyspiański, Wys. W.=Włodzimierz Wysocki. Wysz.-^Walerjan Wyszyński. Wż.=Franciszek Wężyk. Z. A.=Zyginunt August. Zab.= Ignacy Zaborowski. Zabł—Franciszek Zabłocki. Zabor.s^Zabkorski. Zach.=Jan Zacharjasiewicz. Zaehar.=Grzegorz Zacharjasiqwicz. Zag.=Włodzimierz Zagórski. Zaj —Szymon Zajączkowski., Zakrz.=Walenty Zakrzewski. Zal. = Bohdan Zaleski. Zal. K.=Kazimierz Zalewski.

al. "W.^Władysław Zalewski. ał.=Andrzej Załuski. ał. S.=Stanisław Załęski. am.*=Andrzej Zamojski, am. J.=Jan Zamojski. an=Tomasz Zan. ap.=Gabrje]a Zapolska. aw.=Teodor Zawacki. aw. I. = Ignacy Zawadzki. awil.—Roman Zawiliński. cbk.=Stanisław Ząbkowiez. b.=Tynion Zaborowski. bvz.=Henryk Zbierzchowski. bs. = Anna Zbąska. byl.=Piotr Zbylitowski. byl. A. = Andrzej Zbylitowski. deh. = Kazimierz Zdziechowski. drow.=Dobrego zdrowia rządzenie, r. 1532. d. Szl.=Zdanie wolnego szlachcica na sejmiki, r. 1608. dziech.=Marjan Zdziechowski. ebrz.=Florjan Zebrzydowski, w. XVI. iel.=Gustaw Zieliński. iem. = Eleonora Ziemięcka. igr.=Jan Zigroyius. im.=Bartłomiej Zimorowicz. Ib. = Bronisław Zaleski. Zxn.—Roman Zmorski. Zsv — Ludwik Zejszner. Zw.=Jakób Zawisza A613). Zwc.=Jan Zawieki. Zwr. M.=Zwróeenie Matjasza z Podola. Zyeh=Maurycy Zyeh (Stefan Żeromski). Zyg.=Zygmunt III. Zygm. = Obrządek pogrzebu Zygmunta I, r. 1548. Źiń.=Józef Zieliński. Ż. AL—Żywot św. Aleksego A529). Żarn.=Grzegorz z Żarnowca. Ż. B.== Żywot św. Błażeja. Żbc—Żabczyc. Żbr. = Szczęsny Żebrowski. Ż. E. = Żywot- św. Eufraksji, 1524. Żeb.=Teofil Źebrawski. Zebr. = Jakób Żebrowski. Żegl. = Arnolf Żeglieki. Żel.- Władysław Żeleński. Żer.i=Stefan Żeromski: Ż. Eu8.=Żywot,św. Eustachjusza A529). Żm. = Nareyza Żmichowska. Żoch. = Feliks Żochowski. Żółk.—Stanisław Żółkiewski. Żółkow. = Alojzy Gonzaga Żółkowski. Żuł.=Jerzy Żuławski. xvii

T. S. spółgłoska przednio-podniebienna, zębowa, cieha (mocna;, twarda; przed spółgłoską cichą, (mocną) i na końcu wyrazu przechodzi w nią d: tchu, tchnąć, tchnienie (z: dehu, dchnąć, dehnie- nie), otwierać", (=otfierać, z: od-wierać), gładki, lud (= wymawia się: głatki, lut); miękezy ś. (od początku wieku XIII) w 6; brat—bracie, złoto — złoeić, świat—świecić; przed samogłoską j"otowaną miękezy ś. we: świeca (z: świet-ja), a następnie (zmiękczenie drugiego stopnia) w cz: świeczka; t znika w. grupach: stn, stl, stł: włas-. ny, miłosny, złośliwy, żałośliwy, słup (z: włast- ny, miłostny, złostliwy, żałostliwy, stłup); t zajmuje miejsce th zdarzającego ś. w pisowni staropolskiej i miejsce cudzoziemskiego th: tako (w staropolskim bywa i: thako), teologja, (Demostenes). 2. skrócenia: a) R. t. = radca tajny; b) tysięcy: 30 t.; c) tom: T. I.; d) t. j.= to jest. e) i t. d., i t. p. = i tak dalej, i tym, podobnie; f) p. \.=.pod tytułem. 3. chir.: T ruchome =s opaska nagłowna Szregera (T mobile faseia capitalis Schregeri). Ta !. w. = a) naśladujący uderzenie, bicie, stuk!: Młot kowalski bije : ta ta ta! L.: Coś mi w głp- wie kołata, właśnie jak kotłów bębnienie: ta ta ta tarapata. L. b) tra ta ta! = naśladowanie głosu trąbki, c) [Ta, ta, ta] naśladowanie głosu obojów, d) [T&] przyśpiew: Oj ta dana! 2. [Ta] = a) tam: Pojąłech se babsko.! byle ta! Mnie sie ta temu nie chce wierzyć. Ja ta nie wiem ni o jakim balu. Ja ta temu i bardzo nie winien. Nie słychać ta nienowego? (= czasem). Niech ta znać = io nic, ze będzie znak. A niech t&l=mniejsza o to. Co mi ta po żywocie bez Zbyszka. Sienk. b) to, więc: Ka ta idzies?. A cegóz ta chceta od nijP A byli ta starostowie. A nic mi ta, moj"e panny, bo mi w tym czepieczku najmilij. Kiedy mię nie kochasz, ta chociaż nadzieją dodaj spokojności. c) partykuła do wzmocnienia, uwydatnienia wyrazu lub zdania: Duzoś ta na- orał? {—aby). Będzie ich ta półtorasta. Boże cie ta prowadź! Wiele was tu takich chłopaków ta będzie? Bd nas ta dziewecki, bo nas ta nęciły. Wolałbym ta siedzieć doina... nie najadłbym ś. tyla strachu. Krasz. To ta niewiele jeść mogłam. Kon. Zdrowiście ta? (=to, aby, przynajmniej), d) toć, toż, wszak, przecie, przecież: Ta daj mu światła, Ta mnie ojciec zabije. A którażby za niego poszła? ta to kutwa, niech Bóg broni. Krasz. Allons, stary ! ruszaj ś.! — Ta idę, tfy!Fred. A. Taż to', mo- sanie, z taką kalwakatą i tak dworno, choć po królewsku zajeżdżać. Byk. e) ot, oto: Cóz ta chłop? socha i radło — ta i tyło! (=? chłop tylko do sochy i radła). Zatańeuje nam ta easę. f) se, sobie: Świeci ta miesiąeek wedle okieneeką. Rosta i rós, i było mu już 15 lat. A siedzi ta na kościele piękny młodzieniec. Posed ta kasjk we świat, g) taki: Kto to ta? Ona pyta-, kto to ta? h)-no, ino, tylko: Kto ta pójdzie, prze- cyta sobie. Wyźryjta, kto sie ta tłuee. Ka- mracia moi, puście ta! A pódźniy ta między owce. A wetchnij - no ta rękę po pieniądze w torbę, i) bo; inaczej: Umykajta z duszą... ta was powieźbią (—powiężą). Wiezie mi ta, wiezie pudełeeko z wincem. j) jednak, zawszeć: Czemu druehny nie ópiwacie, czy! olszowe pyski macie? — Czy olszowe, czy dębowe, toć ta takie niewesołe, k) tedy, więc, wtedy: Ożeniłeeh sie ta! niechże talśmijcie wy sie ta ś niego.. "Woda już .była wielga; ta Noe, niewiele myślący, otworzył dźwierki. Odnieś mnie* skodeś mie wzion. — Ta ón go wzion na plecy i niesie. Ta i odleciał od kueharza. 1) jeśli, jak: Zono, ta bede miał cas kiedy, to ci "powiem, ł) ale, a: Spodobałeś sobie, ta nie wiedzieć kogo. m) a, zaś: Bieży konik, bieży; po zielonej miedzy, ta moja matusia w czarnej ziemi leży. Wszak za cztery tygodnie jest jarmark w Łowiczu, ta na św. Bartłomiej wielki targ na skopy. Pol. Znaliście ś. z nim ? — Ta i jakże ■... sąsiad tak bliz- ki. Jeż. n) i, tudzież: Bednarz siedzi w dziurze, ta obręcze struże. Zioła ta korzenie na stepie zbierał i składał. Jeż. o) tak, wnet: Jakże Jasia zobacyła, ta na furę poskocyła. p) Biedać-ta= tak. Bogać-ta = ale gdzież tam. r) jakoś, coś. At po staremu, ale ta i źle, niedostatek. Krasz. s) at, a: Ta niech śpi sobie, jak długo zechce. Jeż. 3. ta! ta! t&l — te, te, te!; pewnie—pewnie!; tere-fere; gadaj mu tam!; bo i prawda! Tabach, u, Im. y] p. Tabak. Tabaczarka, i, Im. i S. forma ż. od Tabaozarz; Tabacznica. 2. żona tdbacznika. 3. roi. habro- ihamnus: Kilka tabaczarek purpurowo-bronzowych kładzie swe odcienia na te jasne rzędy płacht, podwyższonych gdzieniegdzie nieśmiałą Jinją rozpiętej szpilkami koronki. Zap. Tabaczarnia, i, Im. e I. sklep tabaczny, dystrybucja.' 2. dom, gdzie tabakę tłuką, fabryka tabacz- na. 3. miejsce, gdzie tytoń palą, palarnia, knajpa. Tom VII. 1 1

TABACZARZ TABERNAKL Tabaczarz, a, Im. e, Tabaoznik I, ten, który zażywa tabakę, który dużo jej zażywa, fajczarz, fajkarz, lulkom: [Oemuześ mnie, tabacarzu, tytoniarzu, kurzylyku, fajearzu, basałyku, za fartusek cny tał?]. 2, p. Tabacznik. Tabaczek, czku, Im. czki kolor tabaki, kolor tabaczkowy. Tabaczka, i, Im. i p. Tabaka: Dlaczego tabaczki używać poczęto ? Perz. Poczęstuj go tabaczką. L. Czy nie zażyjesz dobrej tabaczki? L. Tabaczkarka, i, Im. i zł. trafika. Tabaczkowy i. przym. od Tabaczka. 2. koloru tabaki: Kolor T. Kamizelka tabaczkowa. Tabaczne, ego, blm. podatek od tabaki, L, Tabacznica, y, Im e p. Tabaczarka. L. Tabacznik, a, Im. cy, Tabaczarz I. ten, co sprzedaje tabakę, tytoń, dystrybutor: Siedmdzie- sięciu sukienników, 36 płócienników i 3 tabacz- ników. Scz. 2. p. Tabaczarz. S. K. Będziesz więc mógł przysługiwać ś. tabacznikom. Chodź. 3. [T.] gruby kij jałowcowy, którym ś, w dennicy ' miele tabakę. Tabaczny I. a. Tabakowy przym. od Tabaka; tytoniowy: Fabryka tabaczna. Strażnik T. Sklep T. (= dystrybucja). Opili ś. kurzu tabacznego. Dar. J. (==: tytoniowego). Zbierali ś. poufali do Tabacznego kolegjum, t. j. do izby, w której król fajkami częstował. Krasz. 2. [Robak T.J faba tonca. Tabaczyna, y, Im. y zta, licha, tabaka. L. Tabaczysko, a, Im. a p. Tabaka. Tabagja, i, Im. e żart. gospodarstwo tabaczne t. j. przyrządy do palenia (fajki, cybuchy i t. d.): Jego całym zatrudnieniem było staranie około mojej tabagji. Rzew. [Tabak, u, Im. i] S. a. [Tabach] tytoń; tytoń w liściach, niekrajany: Pomiędzy towarami znajduje ś. 8V3 *as tabaku tłuczonego. Kub. 2. p. Tabaka. Tabaka, I, Im. i, [Tobaka, Tabak] I. tytoń w proszku, odpowiednio przyrządzony z dodatkami aromalycznemi, do zażywania: Tabaki w rurkach, w kijach rapowane. L. T. ołówkowa, w ołówkach. Oss. T. hiszpańska = hiszpanka. T.litewka. T. francuska. Siedzi nad papierami, zamyślony trzyma pióro, bierze tabakę z tabakierki. L. Dlaczego w paleniu lub zażywaniu tabaki tak bardzo smakują, amatorowie? L. Brać tabakę (Troe) = zażywać tabakę. Czy bierzesz tabakę ? francuszczyzna, po polsku: czy zażywasz tabaki? L. U nich zakazano tabaki nosem pić. Sak. Gęsto teraz zażywają tabaki, czyli proszku francuskiego. Haur. Nie ma sobie za co i tabaki kupić = bardzo nędzny, ubogi. L. Nie bądź taki, zażyj tabaki. Prz. Kto tabaki zażywa, nie obejdzie s. bez chustki,' jeden wydatek ciągnie za sobą drugi. L. Proszę na tabakę! L. Księża Paulinowie tabakę taką robią w mieście Częstochowie. Miek, Tu poczęstować kota tabaką, a tam przekrzywić staruszkę jaką, przejąć wszystko, co ś. stało, nic to ją nie kosztowało. Mas. J. Nie każdy nos jedne tabakę lubi. Prz. (= nie wszystko wszystkim do smaku). Szczypta, niuch, sznupka tabaki. I sznup- ki tabaki nie warto; nie stoi za funt tabaki = nie warto funta kłaków. Ciemny, jak T. w rogu. Prz. ( = zupełnie nieświadomy rzeczy, całkiem nie- oświecony). Przen.: Orzech robaczywy, w środku zamiast ziarnka T. 2. f T., [Tabaka] tytoń do palenia: Do tabaki! do tabaki! trzeba tabaki!= śmierdzi. L. T., dusza kozacka. Zim. T. proszkowa. Troć. T. kręcona. Troć. Kurzyć tabakę. Troć, f Pić tabakę. = palić fajkę, zaciągać ś. dymem tytoniowym: Pan Tomasz, pijąc w oknie na widoku wszystkich tabakę (zrękopisu z r. 1E52, u Szaj.). Zdr. Tabaczki. Zgr- Tabaczysko. Tabakier-a, y, Im, y 1. plaska puszka, w której tabakę przy sobie noszą: T. złota, srebrna, rogowa, wysadzana brylantami, ozdobiona portretem, y, kory brzozowej. Zadzwonić w tabakierę, uderzyć palcami w tafrakierę. T. dla nosa, nie nos dla tabakiery. Prz. Próżna T„ pusta stodoła z której nie wyleci, chyba sowa lub wróbel. L, 2. myśl. ryj krążkowaty dzika. Zdr. Tabakierka, Tabakiereczka, Zgr. Tabaklerzysko. Tabakierczyna, y, Im. y nędzna, licha tabakierka: Marnej tabakierczyny darować mi nie chce. L. Tabakierczysko, a, Im. a p. Tabakiera. L. Tabakiereczka, i, Im. i p. Tabakiera: Kochan* ka weźmie szpineczkę, tabakiereezkę, czasem i złota w niej trochę, po samo wieczko. L. Tabakierka, i, lin. i I. p. Tabakiera: Kilka szczypei tabaki w tabakierkę mi wsypał. L. Koncha osobliwsza na tabakierkę. L. T. bez tabaki = głowa bez mózgu, bez oleju. L. Szyld- kretowa T.} w srebro okuta, w którą stary kre; dencerz ćwierć funta grubej rapy co trzeci dzień wsypywał. Wójc. Wygrał dwie okrągłe tabakierki z saskiej porcelany, w złoto oprawne. Pot. L. 2. [Tabakierki] purchawki, rodzaj grzy- bóto. 3. anat.; XT. anatomiczna = dołek między ścięgnami mięśni prostujących palec wielki ręki, Zgr. Tabakierczysko. Tabakierkowy przym. od Tabakierka. L. Tabakiernik, a, Im, cy fabrykant tabakierek. Tabakierowy przym. od Tabakiera. Troć. Wieko tabakierowe. L. Tabakierzysko, a, Im. a p. Tabakiera. Tabakowy p. Tabaczny. Taban, u, Im. y: T. perski, najprzedniejszy rodzaj perskich główień. Czart. A. !Tabel, blu, Im. ble prow. galówka, święto galowe. Wal. Tabela, i, Im. e l. tablica pisana a. drukowana, zawierająca zestawienie cyfr, toykaz danych, szczegółów, tyczących ś, danego przedmiotu a wymienionych kolumnami, rubrykami: T, wygranych na loterji. T. opłat, cen (=taryfa), T. statystyczna. T. porównawcza miar dawnych i nowych. Nad tabele już ułożone (budżet) król pod żadnym pozorem nie pozwoli sobie większych podatków. T. K. 2. [T., Tabelnia] rejestr, spis, Usta imien- na robotników, do wypłaty. 3, [T.] jakiś instru- ment muzyczny: Jeden na skrzypcach, drugi na tabeli (cymbały? Gwar.). Zdr. Tabelka. Tahelamle przys, od Tabelarny. Tabelarny p. Tabelaryczny. Tabelarycznie przys. od Tabelaryozny. Tabelaryczny, Tabelarny, Tabelowy przym. od tabela: Spis, wykaz, układ porządkiem tabelarycznym. Tabelka, i, Im. i p. Tabela: T, loteryjna. T. giełdowa (= ceduła), [Tabelnia, i, Im. e] p. Tabela. Tabelowy p. Tabelaryczny. L. Tabergit, u, Im. y min. odmiana chlorytu, ścisła mieszanina peninu z flogopitem. Taberna, y, Im. y chałupa; kram; szynk, oberża: Zostawił mi insulę wielką, czyniąc przychód niemały, bo ze wszech stron tabernami otoczoną. Krasz: Tabernakl, a, Im. e kopula na filarach: Ogromna kopuła, otoczona czterema mniejszemi taber- naklami, czyli kopułami na filarach. Lpn. 2

TABERNAKULUM TABLICZKA Tabernakulum, w lp. nieod., Im. a, ów S. ozdobna szafeczka na ołtarzu w kościele katolickim, w której przechowuje ś. Najśw. Sakrament, cybor- jum. 2. u Izraelitów, przybytek, gdzie spoczywała arka przymierza, X Tabernator, a, Im. owie pleban utrzymujący szynk: Dowiadywać ś. każe o tabernatorów, czyli o plebanów, utrzymujących szynki. Remb. ! Tab68, u, blm. uwiąd rdzenia pacierzowego: We trzy lata umarł, uwalniając od swego ta- besu młodą, naówczas kobietę. Zap. iTabetyk, a, Im. cy lek. chory na wiąd rdzenia pacierzowego. Tabin, u, Irn. y, f Tabint gatunek kitajki jedwabnej. Ust. cen., Troć. T. niderlandzki. Od złoto- głowów, tabinów, altembasów podatek ...Vol. Teraz aksamitów, złotogłowów, tabinów "lada u kogo pełno. Star. Teraz służby srebrne, teraz kieco sobole, tabinami złoteini podszyte; teraz forgi, czapragi haftowane, kity z zaponami, a serce zajęcze. Star. Szuba z tabinem modrym, sobolowa. Gol. Zdr. Tabinek. Tablnek, nku, Im. nkf p. Tybin. Troo. Tabinki, ów, blp., p. Tybinki. L., Troć. Tabinowy przym. od Tabin:" Służbie przodkowa! starszy pokojowy w kontuszu tabinowym, sobolem podszytym. Szaj. f Tabint, u, Im. y p. Tabin: Otóż tobie, amancie w tym zielonym tabineie! jak cię baba za- brucze, to cię Wisła nie opłócze. Wien. Tablatura, y, Im. y, Tabulatura !. X T. pismo muzyczne, w którym tony oznaczano nie nutami, ale literami: Tablaturę pisać. Troć. Przen.: Z ta- blatury = z partesu, z rejestru, przesadnie: Z ta- blatury stąpa, krok liczy leniwy. Koch. W. Wyuczonym twarzy złożeniem i chodem przymuszonym powagę jakąś jednał sobie i, jak powiadają, z tablatury stąpał. Łubom. Ztablatury wszystko czyni. Fred. M. Z tablatury zakręt, robota za fraszkę. Troć. (—wiele rozmachu, krzyku, a roboty mato). Z tablatury zakręt, robota za fraszkę, niektórzy bez okrzyku wielkie rzeczy zcicha sprawują. Fred. M. Według tablatury ubrany. Troć. (—podług żurnalu), 2. tafla, tablica, ścianka ruchoma; płyta drewniana w ramce osadzona, którą ś. wstawia w oścież kominka pokojowego po jego ostudzeniu: T. w architekturze, w malowaniu lub stolarskiej robocie, składa ś. z samych filunków i fryzów. Mag. (= taflowanie). Odsunął tablaturę i wszedł do pokoju. Bał. Kazał tablaturę-kominka szczelnie przybić gwoździami do muru. Bał. 3. malarska -płótno, na którym ś. maluje. Troć. Rzucić farbę na tablaturę. Troć. Zdr. Tablaturka. Tablaturka, i, Im. i p. Tablatura. Tablecik, u, Im. i p. Tabletka: Podała mu T., na którym wykwitła pod jej pędzlem śliczna herbaciana róża z zielonemi listkami. Gaw. Tablerowaó, uje, owal I. mieszać rozcierając: T. proszek, maść, cukier. 2. cukier, gotować cukier odpowiednio do próby a następnie ubijać go na pianę. Tablerowanie, a, blm., czynność cz. Tablerowaó. Tabletka, i, Im. i, Tablecik tabliczka, tafelka; pastylka. Tablica, y, Im. e, [Tabula, Tabulica] i. tafla, Hat, płyta: Tablice do pisania bywają lipowe. Kluk. Tablice z łupkowego kamienia. Kluk. T. szkolna, klasowa=7*. drewniana lub łupkowa na stalugach, do pisania zadań, lekcji. Wyrwać ucznia do tablicy. Wyjść do tablicy. Zetrzeć tablicę. T. szkol na= tabliczka szyfrowa, na której uczeń pisze, ucząc i. Mogliby jeszcze pójść z tablicą. Wad. (= chodzić do szkoły). Jeszcze ś. na tablicy uczył = dopiero zaczynał sylabizować, dopiero co s. zaczynał uczyć, jeszcze ś. uczył a b e, jeszcze ś. uczył na elementarzu. Oss. Z tablicą raa za nim chodzić = ma ś. jeszcze czego nauczyć, nie doszedł jego rozumu. Oss. Stać z tablicą, t. j. z tą, na której zbrodnia wypisana, pod pręgierzem, gatunek kary. L. Gada jak z tablicy, nagotowany należycie, jak z partesów. L. (=gada jak z nut). Tablice Mojżeszowe. Gostk. Na jakiej tablicy to pisano? skąd to? nieprawda! nie powinność!L. Rozum rodzi ś. jak T. goła; co na niej napiszą, to na sobie nosić musi. Rej. Dzieci, jak T., na której nic nie napisano, alo może ś. napisać, a gdy ś. napisze, trudno zmazać. Petr. T. abo deska gładka, równa, drewniana, kamienna, jak portatyl kamienny, do zegarów na równi. Kn. Kruszcowa;, miedziana T. Troe. T. ołtarzowa. Troe. T. miernicza. Troć. Pachołek pod tablicę mierniczą. T. zegarowa. Troe. (= cyferblat, tarcza zegarowa) Twarz, jak T. (—jak księżyc; cyferblat). T. stołowa, stolnica. Troe. T., na której w hucie śklanej tafle ś. rozprawiają. Torz. T. pamiątkowa. Położyć, wmurować tablicę pamiątkową. T. z napisem na słupie drogowym. T. erekcyjna na budowli. 2. fT., tabliczka ślubna — wotum pobożne do zawieszania. 3. [T., TaflaJ kawał pola, 2 morgi przestrzeni mający. 4. rysunek odbity z tafli: Atlas złożony z 25 tablic. Album malarzy z tablic kolorowanych. T. tytułowa litografowana. 5. kwadrat: Tablicami, ławami, na tablice co podzielić, rozłożyć. Troe. 6. tabela, wykaz, spis, rejestr ułożony kolumnami, według rubryk spisany: Spaść z tablicy, nie utrzymać ś. na rejestrze. Oss. T. multypli- kaeji. L. T. mnożenia, Pitagoresowa. Łs. Przebiegł tablice Pitagoresowe, kazał Rzym święty znaleźć na atlasie. Syrok. Tablice gieometrycz- ne. T. astronomiczna, matematyczno-fizyczma, trygonometryczna. Ułożyć, sporządzić tablice. T. kwadratów, sześcianów, potęg, pierwiastków, logarytraów, wstaw, dostaw, stycznych, siecznych. T. śmiertelności. T. statystyczna. 7. Tablice paschalne = księgi rękopiśmienne w klasztorach średniowiecznych, podające na długi szereg lat daty Wielkanocy w każdym z kolei roku, od których cały kalendarz ruchomy zależy. 8. bud., p. Nadbrusie. 9. hut.: T. nabojowa = tabliczka oznaczająca dobę, z szeregami dziwek, w które zatyka ś. kołki za każdym zasypanym nabojem w wielkim piecu. Łab. 10. jub. p. Tafelsztyna: Szafirów wielkich, w tablicę cztery szlifowanych, rubinów w tablicę cztery, jeden szlifowany. Niem. Zdr. Tabliczka. Tablicowy, X Tabliczny przym. od Tablica, tajlowy: Łupek T. jest przedniejszy od dachówkowego; łupa ś. na cienkie tablice obszerne, z których ś. robią stoliki, tablice do pisania !i t. d. Kluk. Tabliczka, i, lin. i !. p. Tablica: Tabliczki do loteryjki. Starożytni nie na papierze piórem, ale żelaznym stylem na ołowianych lub drewnianych, woskiem naprowadzonych tabliczkach pisywali księgi i listy. L. W początkach pisano na tabliczkach woskiem powleczonych sztylecikiem. L. Maleńka miedziana tabliczka, na której wyryty był wyrok. L. Tabliczki kieszonkowe, pirilaresy. L. Piosnkę tę mi na swoich tabliczkach napisał. Niem. Szkolna T. szyfrowa. Przen.: I Kupida z tabliczką w naukę posłała, 8

TABLICZKOWY TACA Burl. (= przeszła go filutemością). Umiesz tabliczkę mnożenia? Z tabliczką po mieście chodzi (Troć) = zbiera wzorki z każdego, każdemu ma coś do zarzucenia. T. czekolady, mydła = tafelka. Układać* co w tabliee, w tabliczki. L. Dąb, sam jeden tylko stojący, wielką liczbę na sobie obwią- zek noszący i tabliczek pamiętnych, ex voto. Otw. Grób jego ślubnemi tabliczkami uczcił. L. T. kwadratów. Ls. T. na drzwiach, z nazwiskiem mieszkańca, T. na szufladzie w aptece = sżyldzik. 2. [T.] medalik. 3. ?: Ze wszystkich zakonów zgłaszają ś. po jałmużnę, jedni z miarkami, inni z tabliczkami; tym ś. da w tabliczki kilka groszy, owyra chleba, mąki lub kaszy. Paw. 4. XT., apt., p. Kruszanka. Tabliczkowy I. przym. od Tabliczka, tafelkowy: Czekolada tabliczkowa. Wyciągi tabliczkowe przyrządzałem.Lei. 2. min.: SpatT. XTabiic2ny p. Tablicowy. Troć. Tabor, u, im. y f. u Kozaków, otoczenie wojska wozami, z za których jak z za watów ś. bronią. Papr. 2. obóz: Kiedy waszą bracią wiązano, wyście za zdrowie ich w obozie a. taborze pili. Falib. Taborem ś. stawić, taborem stanąć, na- " stępować, położyć ś. Dudz. Moje zdanie, abyśmy taborem raczej, a nie rozsypką stąd ustępowali. Birk, "Umyślił nakonieć, zasłaniając ś. taborem, uchodzić z miejsca. Kraj. M. Kładą ś. taborem wojska, obóz z obozem zetknąwszy. Błaż. 3. artyleryezny = park, obóz artyleryczny, *czy to pod fortecą, czy w polu postawiony. Jak. J. 4. pastuszy = przenośna owczarnia, hurty, koszar, płoty, któremi owce na noc ogradzają, Dudz. 5. fT. namiot, szałas: Św. Paweł był rzemieślnikiem około taborów, skóry zszywał... Skar. 6. mnogość ludzi, bydląt, naładowanych wozów lub pak naładowanych na bydlęta, kiedy wojsko lub lud pasterski przenosi ś. z jednego miejsca na drugie.h. Taborem zwała ś. cała masa ciągnącego lub stojącego wojska lub ludu. Brodź. Jechałem taborem dużym w sześć wozów. Przybór. We dwa dni potym do Plewny nadciągnęło o taborów (bataljonów) piechoty tureckiej i 6 armat. BI. Eskortowałem podówczas T. sanitarny. Ost. 7. gór. zapasy wozów, taczek i t. d.} do wydobywania rud lub węgli w kopalni. Łab. 8. kol.: T. kolejowy = środki przewozowe, wszelkie przedmioty wchodzące w skład pociągów kolejowych, jak oto: parowozy, tendry, wozy, platformy, przyrządy nakładowe pociągowe: T. lokomotyw, T. wozów. Obecnie trzeba znacznych sum na odnowienie taboru. Zdr. Taborek. Taborecik, u, Im. i p. Taboret. Troć. Chciej sobie wygodzić na taboreeiku, bo jednym tylko krzesłem obchodzimy ś. Zabł. Taborek, rku, Im. rki p. Tabor. Taboret, u, Im. y, Taburet stołek meblowy, złożony z płaskiego siedzenia i nóg. Troe. Wygodne stołki dla ludzi prawnych*, T. dla pisarza. L. Zdr. Taborecik, X Taboretek. X Taboretek, tka, Im. tki p. Taboret: Matczyńsk i siadt sobie przy drzwiach na taboretku. Dyak. Taborny p. Taborowy: Był zajęty tabornemi mury. Slow. Wozy taborne. Pol. Szeregowany ś. wozy taborne i pojazdy starszyzny. Jeż. Taborować, uje, owal I. otaczać taborem, wozami. 2. ustawiać w tabor, łączyć w tabor: T. wozy. 3. obozoioać. L. T. ś. I. ustawiać ś. iv tabor, łączyć ś. io tabor: Każdy, wóz, jak tylko stanie, tak zaraz, jeden po drugim taboruje ś. Jak. J. 2. rozkładać ś. taborem: Jedni radzili znowu ś. T. Bron. Taborowanie, a, blm., czynność cz. Taborować. Taborowanie się, a ś.f blm., czynność cz. Taborować ó. Taborowy, Toborny, f TaborskS przym. od Tabor; obozowy: Lgną nieprzyjaciele przy brzegach samych taborowych. Białob. Uszykował kilką rzędami wozy taborowe. Nar. f Taborski p. Taborowy: Czyście widzieli skoki wojenne i husarskie, taborskie i rycerskie? Okol. Taboryckl przym. od Taboryta: Kapłan T. Tabory ta, y, Im. ci członek najżarliwszej sekty czeskiej w łonie sekty husytów. Taborzanin, a, lra. anie ten, eo stoi taborem, obozowiec: Taborzanie z góry Polakom byli na wielkiej pomocy. Biel, M. Tabula, i, Im. e 1. prow. hipoteka austryjacka. 2. [T.] p. Tablica. Zdr. [Tabulka]. Tahttlarjum, w lp. nieod., Im. a, ów archiwum, X Tabularjusz, a, Im. e ten, co prowadzi protokół, protokólista. Sł. wiL Tabularny I. hipoteczny: Wyciąg T. Ekstrakt T., czysty. Fred. A. 2. Posiadłość tabularna = większa własność rolna: Własność tabularna w Galicji. Donim. Wykazanie stosunku własności tabularnej do nietabularnej. Donim. 3. świadek = którego zeznania zapisują ś. do protokółu, świadek protokólarny. Sł. wil. ■j- Tabulatura, y, lra. y f. p. Tabiatura: Rytmy, które tu są z nutami nowemi i z tabulaturą na lutnią. Skb. 2. zbiór przepisów, ściągających ś. do tworzenia pieśni a obowiązujących majsterzyngierów średniowiecznych. Przen.: Kto w jednym podlega tej tabulaturze merito, i w drugim podlegać będzie musiał. Kraus. ITabulioa, y, Im. e] p. Tablica. Tabulka, i, Im. ij p. Tabula. Tabulowy] przym. od Tabula, taflowy: Stół T. X Tabulat, u, Im. y blaszane nakrycie fontanny. L., Troć. „■ f Tabulka, i, lin. i tabliczka.!,*. Tabun I. u, Im. y = a) wielkie stado koni w stepie lub bydła: Przelatują jak T. rumaków po stepie. Mick. Ej, tyś T. przypędził, kozacze! Zal. Arkan do łowienia koni w stadzie, czyli tabunie. Gołęb. b) [T.J stado koni tatarskich lub mołdawskich. 2. [T., a, Im. yj p. Tabuńczyk. Tabuniarz, a, lin. e p. Tabuńczyk. Tabunny p. Tabunowy: Tabunna'szkapa ochocza i wesoła-r-jak naród swobodny I Jord. T., stadny. Gwar. Tabunowy, Tabunny przym. od Tabun, stepowy: Konie tabunowe. Tabuńczyk, a, Im. i I. a. [Tabun] koń stepowy. Wyglądał jak rozhukany T. i skakał jak rozhukany T. Sienk. 2. a. Tabuniarz człowiek strzegący siada koni a. bydła w stepach, faburecik, u, lin."I p. Taburet: Przed, tabu- recikiom nastole zobaczyłem roztwartą książkę. Orzesz. Taburet, u, Im. y p. Taboret. Zdr. Taburecik. Taca, y, Im. e naczyni e stołowe postaci blatu z wystającemi krawędziami, do podawania na nim potraw, napojów, naczyń stołowych, listów i L d.; do kioes(owania; T. drewniana, metalowa, szklana. Do kawy trzeba imbryczków, łyżeczek, tac, puzderek, a to wszystko musi być srebrne. Kras. T. ciast. Tace ogromne, w kwiaty śliczne malowane, na nich kurzące wonnie imbryki blaszane. Mick. 2. fT. czara, czasza, miska: Garnce i taco i kubki, Wuj. Przen,: Ani ś. gęste ruio- 4.

TACA TAĆBIR [Taoki, T&Ghy]~poty, spódnica: Kabat sukienny z krótkiemi naokół, we fałdy ułożonemi tackami. 4. Tacki, [taczki] = klapki u gorsetu. [Tacki] p. Tyćki: Jak sie uległo, to ci, o! tackie było źrebiątko. [Tacko, a, Im. a] 1. okrągła deszczutką z dziurkami, umieszczona na jednym końcu toporki. 2. wałek drewniany, na który oioija ś. bielizna i ręczną karbownicą „taca ś.u, t. j. magluje. [TacSa, i, Im. e, TaczSa] mankiet u rękawa. [Tacmo, a, Im. aj dawniej opłacany podatek w gminie. Tacuchrsa, y, Im. y p. Taca: Jeszcze jedną taeuchnę, a ciepłą! Zap. [Tacuraó się, a ś., al ś.J taczaó ś., obracać ś., koziołkować ś., kulać ś.: Wojtek sie tacura z górki. [Tacuranie się, a ś., blm.J czynność cz. Tacuraó ś [Taoza, y, Im. e] p. X Taca. Taczaó, "a, al, [Tocząc] i. toczyć w różnych kierunkach, kulać, koziołkować, tarzać: Topielca trzeba T. na prześcieradle. T. kulką po stole. T. beczkę. Taeaj, Jasiu, talarami za wianeeek (=syp). 2. [T.] wałkować: T. ciasto wałkiem. 3. [T.] maglować: T. bieliznę. 4. [T.J tkać: T. płótno. T. ś. !. przewalać ś., przewracać ś , kulać ś., koziołkować ś., tarzać ś.: T. ś. na brzuchu, po słomie, po sianie, 2. potaczaó ś., zataczać ś., słaniać ś. na nogach: Pijany ś. tacza. Troć. Pijany o świecie nie wie, na nogach stać nie może, tacza ś. to tam, to sam. Dambr. Szewc, pijany jak bela, taczał ś. L. Kto trunku Linęe- stowej rzeki gardłem łakomym dobierze, tacza ś. nie inaczej, by pijan na winie. Zebr. Taczanie, a, blm., czynność cz. Taczać. Taczanie się, a ś., blm., czynność cz. Taczać ś.: T. ś., leżąc. Troe. T. ś. pijanego. Troć. Taczka, i I. a. w Im. Taczki, [Taka, XTak] rodzaj skrzynki o jednym kółku na przodzie, z dwiema rękojeściami z tyłu, do przewożenia ciężarów: Taczki, np. do wożenia ziemi w ogrodzie. Kluk. Niechby ś. tu pokazaHeraz nieboraczek, wiemy, co z tym uczynić, wnet pójdzie do taczek. Tremb. (— do ciężkich, przymusowych robót, jak galernik) ( = błoto skrzy bać po ulicy, w kajdanach). Skazać kogo do taezek. Od taczek go uwolnił. L. Pchać, ciągnąć taczkę. Przen.: Nudzę ś., męczę, stękam i przykuty do taczki, wlokę za sobą ciężar nieznośny. Krasz. (=do mozolnej pracy, do uciążliwego a przymusowego obowiązku). T. żywota ( = brzemię, ciązar życia). Nie stworzeniśmy na uciechy, musimy każdy pchać taczkę swoją. Krasz. 2. [T.] kupka, np, gryki. [Taczka, i, Im. i] p. [Tacka]. Taczkarz, a, Im. e I. ten, co robi, sprzedaje taczki. Sł. wil. 2. robotnik, który z taczką pracuje, Grusz. /dem okrywały bez starania pilnego lasy, i bez pracy wino w żadnej pływało samorodne tacy. Ustrz. (= w jagodzie, w gronie). Zdr. Tacka, Tacuchna. X Taca, y, Im e, [Taca, Tacza] dziesięcina: Niektóre dobra osepy, czyli meszne, tace i t. d., starą miarą odbierają. Vol. . fTacbir, u, Im. y p.'Tasbir. [Tacenie się, a ś., blm.] czynność cz. Tació ś. Tacet, u, Im. y, Tacetta bot. 1. p. Hermjonka. 2. p. Narcyz. Tacetta, y, Im. y bot, I. Hermjonka. 2. p. Narcyz. [Tacha, y, lra. y] p. [Tacka]. Tachaść zł. kraść. X Tacher, chni, Im. chry tuzin: T. ma sztuk 12. Troe. Nożów szwedzkich T., nożów wigierskich T. Ins. c. 1. Od taehru skór drobniejszych po gr. 20.Vol. Tachhydryt, u, Im. y min. odmiana karnalitu, Ca Cl 3. .2 Mg C/3.+12 H? O. Tachina, y, Im. y rodzaj muszki, tępiącej mniszkę i inne pasorzyty. [Tachlować, uje, owal] p. Wachlować: T.» mieniąc, zamieniać, przemieniać, szachrować co za co, sztychować co za co, frymarczyć, kupić i odprzedawać. L. Grzebło za jagody chłopiec taehluje. L. T. zawsze z przyganą znaczy także a. niestałość i lekkomyślność, a. chęć oszukania i drobnych zysków wyraża. Oss. [Tachlowanie, a, blm.] czynność cz. Tachlować. Tachnić, i, ii zł. kłóć. Tachnienie, a, blm., czynność cz. Tachnić. Tachograf,' u, Im. y przyrząd do szybkiego robienia odbitek pisma lub rysunku. Tachometr, u, Im. y, Tachygraf przyrząd do mierzenia i oznaczania szybkości płynącej wody, ruchu częGci maszyn, biegu pociągów i t. p. fTachraó, a, al, p. Tarchąć. Zwr. M. fTachranie, a, blm., czynność cz.. Tachrać. Tachta, y f: "Wysunęła poduszkę z tachty i odgrodziła ś. od Oskonnego. Bht. Tachygraf, u, Im. y p. Tachometr. Tachygraf ja, i, blm. sztuka szybkiego pisania, rodzaj stenograf ji; Poruszały ś. dziesiątki i setki rąk płatnych od wiersza, a z tachygrafją, t. j. z całym systemem zbliżonym do dzisiejszej steno- grafji, skróceń i znaków, obeznanych Gors. A. Tachygrafometrja, i, blm., Tachymetrja mech. nauka podająca sposoby mechanicznego mierzenia prędkości. Tachymetr, U, Im. y przyrząd do mierzenia prędkości. Tachymetrja, i, blm., mech., p. Tachygrafometrja. [Taciczek, czka, Im. ozkowie] p. Tata. [Tació się, i ś., ii ś.] czaić ś. [Tacin] należący do taty, ojców. Tacio, a, Im. owie p. Tata: Lampartować ś. to umiesz, jak twój T. Zap. [Tacik, a, Im. owie] p. Tata. Tacka, I, Im. i i. p. Taca: T. do szczypców., Chodzić z tacką (= kwestować). Dać co, ofiarować co na tackę. Królowa dała różne sprzęty,, służące do kaplicy, jak oto: krucyfiks, tackę do ampułek, pacyfikał. L. T. do chrzcilnicy służąca. Troe. Wypił tackę kawy z mlekiem. Mat. 2. X Tacki = pewna zabawa dziecięca z kartami do gry. Gol. [Tacka, i, Im. i] S. kaftan męski granatowy. 2. Tacki = zęby wycinane u dołu sznurówki. 3. Taczkować, uje, owal wozić taczką, taczkami. Taczkowanie, a, blm,, czynność cz. Taczkować. Taczki, czek, blp, p. Taczka. [Taczki] p. [TackaJ. Taczkowy przym. od Taczka: Taczkowa robota. T. siewnik (= siewnik w kształcie taczki). [TaczSa, i, lra. e] p. Tacla. Tac2nHc, a, Im. cy gór. taczkarz w kopalni, robotnik pracujący przy pomocy taczek. [Tać] sp. 1. przecież. 2. również, tudzież: Zaprasza na misę kaszy naszej, T. na parę tych zajęcy. [Taćbir, u, blm.] p. Tasbir. 5

TACKI tAhlo [Taćkl] p. Tyćkl: Mój Romuś, kiedy był jeszcze ot taćkim malućkim dzieciątkiem, miał już takie ucho do muzyki. Orzesz. [Ta danalj p, Dana! Tadeusz, a: Śpiewać Tadeusza = cienko śpiewać, być w krytycznym położeniu: I on pono wkrót» ce beknie Tadeusza. Fred. A. [Tadi] przyśpiew : T. radi data ta dana! T. . tati dana, T., T. dana, jest tam śliczna dziewczyna ! [Tadra] przyśpiew; pleonazm zbyteczny: T., moja T,, piła baba-z wiadra! Jeno sobie śpiewa, tadra, jeno casem. Jasiu, T., co ja będę jadła? Tadrach, a, Im. y gałgan, łachman, wiecheć, śmieć, rzęch: Wiszą, na nim tadrachy. Przen. (o człowieku) a. [Ciadrach, Tadraj] ladaco, gałgan, łapciuch, obdarius, obszarpaniec,wycieruch; złodziej. [Tadraj, a, Im. e] p. Tadrach. Tadrajstwo, a,blm., zb. hołota, tadrachy, tadraje, wycieruchy, motłoch, psiarstwo, hołota, chałaslra, czereda. [Tadry] przyśpiew. [Tady] przyśpiew: T., T., tadyjadom! [TadyjadomJ p. Tady. fTadynek, nku, Im. nki ambaras, kłopot, zgryzota: Ta dignitas wieeejby tadinków w Polsce, aniż w Litwie, urodziła. Zam. J. [Tadynka, i, Im. I] zwłoka. [Tadzi] przyśpiew. Taei, a, Im. e jednostka monetarna, a właściwie waga srebra, w Chinach — 6 rb. w złocie. Taf! w. naśladujący pewien rodzaj szczekania : Zagraj pierwszy odezwał ś.: huf! huf! huf! za nim inni: taf tuf! taf tuf! taf tuf! L. fTafelbir, U, blra. gatunek piwa gdańskiego: U Nogatu nie tylko od win, ale od piwa gdańskiego tafelbiru, miodu litewskiego tę dań od- prawować musiano.Paw. Tafelka, i, Im. i p. Tafla: Gada, jak gdyby w tafelki i wzorki wyrzynał części mowy swojej. Pir. Posadzka z tafelek układana. X Tafelsztejn, u, Im. y p. Tafelsztyna: Dwunastu dyjamentami w tafelszteiny szlifowanemi. Oz. X Tafelsztyn, u, Im. y p. Tafelsztyna: Szlifują, ś. dyjamenty na tafelsztyny, u wierzchu i u spodu płaskie, a na bokach maja.ee tylko jeden rząd szlifowanych pałek. Kluk. Tafelsztyna, y, lra. y, x Tafelsztyn, x Tafelsztejn, Dyksztyn, Tablica djament szlifowany w ośmiościan z mocno ściętym narożem górnym. Tafka, i, Im. i?: Dalej 50 młodzieży wdel- jach rumelskieh, u tych z złotych tafek zwieszały ś. dyjarbeckie łuki. Goł. Tafla, i Im. e I. płyta, blat: Posadzka w tafle. T. śklana, szyba wielka. L. Dziś oprawiają tafle w oknach nie w ołów, ale wf listewki.drewniane, i szpary wylewają kitem. Świt. Zasunione taflami karety. L. T. karetowa. Troć. W hucie śklanej skrzyniowa T. jest tak wielka, jak pół arkusza regatowego papieru, te zwykły ś. pakować po sztuk 120 w paki, które ś. nazywają skrzyniami. Torz. Skrzynia śkła w hucie trzyma 120 tafli śkła ordynaryjnego, przednie zaś tafle na kopy ś. rachują. Mag. Rosajda w.hucie, T. śkła ordynaryjnego zielonego. Mag. Podlać taflę sposobem zwierciadlnika cyną i merkurjuszem; T. podlana jest zwierciadło.Mag. T. w stolarskiej robocie, deska kwadratowa gładka lub wysadzana, z gładkim naokoło fryzem, jak bywa w posadzce, w blacie bilardowym. Mag. T., część stołu do przytknienia do drugiej. L. Złóż trzy tafle razem."L. (—blaty). Przen.: gładka po- powierzchnia, zwierciadło: Przez gąszcze clnew widać było w dali szeroką taflę dużego stawu. Gaw. Tafle z chróstu plecione używają 8., gdyby okopy abo działobitnie na mokrym miejscu przypadały, za podłogę dla ludzi. Jak. J. (= płaty). 2. T., zastawa na śrzodek stołu zwier- ciadłowa, kruszcowa lub jakakolwiek kształtem tablicy. L. Nigdzie biurka, sekretem niemasz; stół bez przybrania i taflów (= tafel). L. 3. [T.] p. Tablica. 4. [T.] p. Plenicau 5. garb. stół kamienny, niywany w garbarniach. 6. a, Trąba myśl. pysk psa. 7. pieirn. blat jednostajny, z jednej deski, na stole do lingowania. 8. pow. cienka deseczka, służąca do obicia pudła powozowego, stanowiąca ścianę korpusu. 9. rzeź. połeć słoniny. Zdr. Tafelka, Tatiany, p. Taftowy, Taflować, uje, ował wykładuć taflami, układaj io tafle: T. ściany, podłogę, powałę. Posadzka taflowana (=w tafle). Taflowanie, a I. blra., czynność cz. Taflowaó. 2. Im. a=a) podłoga to tafle', posadzka, parkiet. 3. ściana wykładana taflami, oszewka ścienna, lamperja, boazerja z tafli, w ramkach poprzedzielanych pila- slrami, rzeźbionych i t. d., sięgająca do pewnej wysokości od tła a.' do stropu: Zbudował Salomon T. nad wszystkim domem. Leop. (opasanie a poboezniee, Leop.). Z stropu i z taflowania gmachu wieńce nań spuszczano. Warg. [TaflowanyJ piec = kaflowy. Taflowy, Tatiany przym. od Tafla: Najpiękniejsze okna są szyb taflowych. Świt. Majster ten umiał robić ze śkła taflowego cholewy. Torz. Na ślepej podłodze daje ś. druga podłoga,"gładka lub taf Iowa. Mag. (=parkietowa). f Tafta, y, Im. y, f Tawta I. gładka tkanina jedwabna, tkana jak płótno, kitajka; suknia z tej tkaniny: Z młodu w tafcie, na starość w płachcie. Kn. Białogłowy kształtnie uściegnione w telje i tafty zielone. Tw. Przen.: Już podnoszą drągi i rozwijają tafty na zaciągi. Jabł. (— chorągwie). 2. przepaska, wstęga: Wszyscy białe tafty na sobie nosili, niveas vittas. Koch., J. Anius, głową białemi taftami otoczoną trzasnąwszy, powiedział smut- liwy. Żebi*. (nioeis vittis). t Taftaj, a, Im. e, fTaftuj przykrycie na strzały, kołczan, tul: Miał Tatarzyn kożuch na wywrót, T. na strzałach paczesny. Pot. Taftowy przym. od Tafta, kitujkowy. L. fTaftuj, a, lra. e p. Taftaj. 1. fTagiel, gla, Im. e gór. tygiel. Łab. 2. fTagiel, gla, Im. gle komorne: Pod własnym dymem nie mieszkają, tylko na tagle robią. Paw. [Tagielka, i, Im, ij: Na tagielkę •■= na zarobek dzienny, na dniówkę: Pójdziesz na fcagiolkę- do fabryki. f Tagielnik, a, Im. cy komornik: Toż samo zastosowano do tagielników w r. 1683, t. j. do komorników po miastach. Paw. Tagilit, u, Im. y min. jeden z fosforanów miedzi i cynku, jedno skośny, szmaragdowo-zielony, (Cu QIl)t (Taglonik, a, liu. I] najemnik na dniówkę. Tagwerk, rku, blin., rzera. dzienna praca obowiązkowa. [Tanio, a, Im. a] łańcuch do przyprzęgania drugiej pary koni. 6

TAHNĄĆ TAJEMNIE Tahnąó, nie, nąl S. [T., Tahnóc] ciągnąć, 2. fT. iść, dążyć, ciągnąć dokąd. S. Par. Tahnlęcie, a, blm., czynność cz. Tahmąć. Taiciel, a, Im. e ten, .co tai. Taiciefka, i, lin. i kobieta, która co tai. Taić, i, ił I. co, -f czego = nie wydawać ś. z czym, trzymać w tajemnicy, kryć, chować, ukrywać w sobie: <0zas wszystek ma być łożony na takich zabawach, któryehby nam nie trzeba było T. i ukrywać. Pilch. Rozkazuje wam T., co powiem, aż przyjdzie do skutku. L. Znad było, że skrytego coś w sercu taiła. L. Wiernemu króla swego miłośnikowi prawdy T. nie przystoi. Orzech. W sercu zdradę T. Opal. "Wie niebo, co nam T., wie, co nam. obwieścić. Kras. Taję czego. Troć. T. kogo, czego. Skr. Widać z miny, że miał i taił inne przyczyny. Mick. Nieznajome mi lica czarną, zbroją tai. Słów. (= zasiania). Między wodzami wrzała tajona niezgoda. Sienk. 2. kaszę = gotować aż do wygotowania ś. wody, prażyć. T. ś. kryć ś., ukrywać ś., chować ś.: O, srogi ś. to tam wąż pod ta. trawą, tai. Rej. Jako lis na kury pod strzechą, ś. tai. Rej. f= czai ś.). Jako ś. cnoty świętych Bożych sławią, tak ś. też i grzechy nie tają. Skar. (=nie pozostają w ukryciu) Ale ś. długo ta świeca T. nie mogła. Star. Nie taj ś., nie taj, po cóż to wzdychanie! Łubom. Niech zdejmą ludzie maszkarę, pod którą, ś. tają. L. Cnota, jak szydło, w worze ś. nie tai. Boh. Nie podobna tak ś. T. życzliwości, aby kiedykolwiek na oczy ś. wyjawić nie miała. Troć. Nie taję ś., żem głodny. Jord. Tain, u, Im. y bot. (pentapetes phoenieea) roi. z rodziny pięciornika. 1. [Taj, a, Im. e] koryto napełnione wodą z potoczków, zapornocą którego spuszczają z gór drzewo. 2. [Taj] sp. I. i, no i: Upił sie, taj Żyda buch! Popłakałam, popłakałam, taj i płakać przestałam. Orzesz. Pójdę, taj zamrę na końcu świata. Orzesz. Obmyję, taj oddam. 2. tak, to: Wiatr ak dmuchnie, taj baba aż za sto raił poleciała. jJeśli twoja wola, taj wybaw me ze dwora. 3. i dalejże: Z hory, taj do światu. 4. właśnie, jednak: Ja za cię taj nie pójdę... a ja ciebie taj nie wezmę. 5. to, zaś: A panu taj co do tego ? , X Tają, i, Im. e p, Tajemnica. Sł. wil. [Tajaczka, i, Im. i] tajanie, odwilż. Tajać, e, ał topnieć, rozpływać ś., rozpuszczać ś., puszczać, topić ś.: Gdy na wiosnę słońce rozpościera swe promienie, po górach śnieg ozdobny taje. Tw. Marcowy śnieg taje. Rej. Śnieg taje od mocy Nota. Bardz. Tają ludzie z lodem. Pot. Taje na dworze = odwilż nastaje, topnieje, puszcza. Przen.: mięknąć, łagodnieć, spuszczać z srogości, rozrzewniać ś. Trupieje z strachu i z bojażni taje. Srogo mu ś. stawił, lecz po- tym tajał, aż ś. i udobruchał. Oss. Ledwotn ją ujrzał, już mi serce taje. Słów. I w oczach mokro, bo sercami tajem. Zal. [Tajać] tak aż: Jak mie uderzył, T. mi sie niedobrze zrobiło. (Tajakj tak jak: T. zawsze. Tajanie, a, blm., czynność cz. Tajać. Tajboły, ÓW wyniosłe i suche obszary, pokryte lasami. Tajcowaó, uje, owal p. Tańczyć. ITajcowanie, a, blm., czynność cz. Tajcować. Tajemnica, y, Im. e I. a. fTajemność prawda niedostępna dla rozumu ludzkiego, prawda nadprzyrodzona, mistyczna: Hardzi miedzy prostaki, że nic nie umiemy, wspinamy ś. do nieba, Boże tajemnice upatrując: ale wzrok śmiertelnej źrzenice tępy na to. Kochan. Kto może rozumieć tajemnice Pańskie. Rej. Tajemnicą nazywamy sakrament Ciała i Krwi Pańskiej, że ich pod postaciami chleba i wina okie*m cielesnym nie widzimy, tylko wiarą. Karnk. T. tam jest, iż insze widzimy, a insze rozumiemy. Żarn. Kielich do służby tajemnic Boskich. Skar. T. męki Pańskiej. T. odkupienia. T. Trójcy świętej. Do ołtarzowych tajemnic nie przystąpił. Nieś. (=do sakramentów). Nauka tajemnic duchownych. Troe. 2. a. x Tają, Tajnia, Taj- tlica tajnik, zagadka: Nie wiem, co to ma znaczyć, pojąć trudno tę tajemnicę. L, Głębokie tajemnice na rozumy nasze. Rej. Czego w niego piorun nie uderzył, Boskiej to mądrości i cierpliwości T. Skar. Wtedy mi starzec siwy, jakby duch z nad wody, objaśnia tajemnice i cuda przyrody.Syrok. (s arkana). Musi to w tyra być jakaś T. Kras. Ma to w sobie tajemnice. Troć. (— coś zagadkowego, niewytłómaczonego)). 3. to, co nie powinno wyjść na jaw, sekret: Żadna T. nie jest zakryta od ciebie. Wuj. Tajemnicę królewską taić dobrze jest, ale sprawy Boskie objawiać i wyznawać. Wuj. Umiała tajemnice powierzone sobie dobrze taić. Skar. Póki jeden wie, T. jest; gdy już potym przyjdzie na drugiego wiedzieć, już ś. rozsławi. L. Tajemnic niełacno ś. lada komu zwierzaj. Kn. Tajemnic cudzych nie chciej przyjmować, przyjęte pomnij wiernie zachować. Kn. Tajemnicę trudno zatrzymać. Kn. Chrystus wtenczas mówił bez żadnej tajemnicy abo przekazy trudnej powieści. Baz. (— bez obsłonek). Niech odchylę zasłonę tajemnic. Mol, To wielka T. Starcze, mówi (Grażyna) zeieha, precz mi od piersi, szanuj tajemnidę! Mick. Oni milczą, kryją tajemnice. Słów. T. stanu. Tajemnice gabinetowe. Doehować tajemnicy. Zdradzić tajemnicę. Tajemnice polityki. T. lekarska = obowiązek lekarza nierozgłaszania szczegółów żadnych o chorym, który mu ś. powierzył. W tajemnicy, w tajemnicy przed kim = tajemnie, sekretnie, pod sekretem. Aleksander z Janem Olbrachtem w tajemnicy był postanowił, iż miał ciągnąć do Wołoch. Stryjk. 4. X T. izba sekretna, w której sędziowie naradzali ś. bez udziału publiczności. 5. T. i wielka T. = rodzaje pasjansu. [Tajemnictwo, a, blm., Tajemnistwoj tajemnice: T. Boże. Tajemniczej st. w. od Tajemniczo. Przybysz. Tajemniczo przys. od Tajemniczy, zagadkowo: Mówić T. Zniknąć, umrzeć. T. Tajemniczo-romansowy tyczący ś. romansu tajemniczego: Tajemniczo-romansowe stosunki pomiędzy nim a baronówną. Jeż. Tajemniczość, i, blm., rz. od Tajemniczy. Tajemniczy i. przym. od Tajemnica, pełen tajemnic, zagadkowy, niewyttómaczony: Człowiek T. (•~~ skryty, zamknięty w sobie). Zbrodnia tajemnicza. Sen.T. Przyb. Głębokie milczenie ostrzegać zdawało, iż to jest tajemnicze miejsce. Stasz. 2. [Trawa tajemnicza] jakaś roślina. 3. lek.: Środek tajemniczy = tajny (arcanum). Tajemnie, Tajemno przys. od Tajemny, sekretnie, skrycie, potajemnie. Tajemnik, a I. Im. I p. Tajnik: Od ognia wszystkie spustoszone tajemniki wniweez obrócono. Kulig. 2. Im. cy = a) f T., [T.] = człowiek tający co, człowiek skryty: T. swej myśli. And. z Kobył, b) ten, któremu ś. powierza tajemnicę, powiernik. And. z Kobył, c) [T.] żandarm. Tom VII. 7 la

TAJEMNO TAK Tajemno p. Tajemnie: Drży T. Syrok. Tajemność, i 8. blra. = a) rz. od Tajemny. Glos. Jam zawsze uczył w kośeiele, w tajera- ności nicem nie mówił. Wuj. b) X T., cichość, łagodność, skromność, potulność. Oss. 2. fT., Im. i p. Tajemnica. And. z Kobył., S. Par. Mocne Boskie tajemności o Maryjej wielebności. Brk. Tajemny I. a. Tajny potajemny, skryty, kry- jomy, pokątny: Tajemna schadzka. Kn. Tajemne miejsce. Troć. Tajemne to rzeczy. Troć. Przez jakieś tajemne kanały porozumiewał ś. z dworem pruskim. Przejście tajemne. Tajemne konszachty. Małżeństwa tajemne, matrimonia con- scientiae. Świt. Niemasz nic tak tajemnego, coby ś. objawić nie miało. Rej. Trudniej ś. ustrzec tajemnego nieprzyjaciela, niżeli jawnego. Łubom. T. ból cięższy. Kn. (skryta rana nieuleczona. L.). Co chcesz mieć tajemnego, miej u siebie samego, Kn. Bogu tajemne nie są ludzkie sprawy. Kochan. Mowy nie mam, płomień po mnie T. chodzi. Kochan. Słyszał tajemne słowa, których ś. człowiekowi nie godzi mówić. Wuj. Choćby żaden ezłowiek na cię niczego tajemnego nie wiedział, P. Bóg wie. Gost. Mieli wszystko w swej instrukcji nie tajemnej, lecz po aktach wieczystych pozapisywanej. Moracz. 2. tajemniczy, zagadkowy: Na ustach wszystkich król T. Wysp. 3. f T., X Tajny dochowujący tajemnicy, milczący, skryty: Niewiasty świegotliwe nie tajemne są. Petr. Zmyśliłem tajemnicę, chcąc doświadczyć, jakoś tajemna, a jakoś powściągliwego języka. L. ( = dobra do sekretu). 4. anat.: Członki tajemne =wstydiiwe, (części) płciowe (genitalia). Członek T. mężczyński a. niewieści. Urzęd. 5. lek.: t.Gorączka tajemna, p. Gorączka. Tajenie, a, blm., czynność cz. Taić. Tajenie się, a ś., blm., czynność cz. Taić ś. Tajęża, y, Im. e, Goodjera, Gudjera bot. (goody- era) roś. z rodziny storczykowatych. Gatunek: T. jednostronna a. rozesłana (g. repens). [Tajfał, a, Im. y, Tajs, Tajsał, Tajstał, Fajt] kawał: T. eh łeba. Tajfeldrek, u, blm., p. Asafetyda: Godziła na życie tego pomazańca, który był przezwany tajfeldrekiem, na zgubę naszego narodu. Slow. Tajfun, u, Im. y, Tytoń gwałtowna burza wirowa, szalejąca niekiedy na morzach Chińskim i Japońskim w porze od czerwca do listopada. Tajga, i, Im. i I. miejsce na Sybęrji, w którym znajduje ś. i rozrabia złotodajny piasek. 2. gęsty, nieprzebyty las iglasty syberyjski na bagnach: T. huczy jak zawdy. Szym. A. Na lewo szła droga do kopalni przez tajgę zapadłą. Szym. A. [Tajlować, uje, owałj dzielić. [Tamowanie, a, blm.] czynność cz. Tajlować. Tajnia, i, Im. e I. p. Taiemnicaj tajemniczość, skrytość: Postrzegłem w słowach jej jakieś tajnie. L. Ufając miejsca tajni, córkę tam ukryła. Kniaź. Już teraz duszy mojej odkryję ci tajnie. Tremb. Na cóż on przecież mówił, te tajnie cóż znaczą?L. W tajnie natury bystro ś. zacieka. Kniaź. Najmroozniejsze swe odsłonić tajnie. Sf. 2. [T.] wieczerza w Wielki czwartek. Tajnica, y. Im. e p, Tajemnica: T., occultum. Ps. flor. Może jest taj"na, tajemnica, T., seere- tum. Bobrów. Ciemnie i tajnice. Krasiń. Niechaj będzie, jako Bóg na niebie, świętą tajnicą zakryty dla świata. Uj. T. tej samotności ma w sobie dla nas urok wielki. Krasz. Tajnie, Tajno przys. od Tajny: T. o losach naszych postanawia. Jord* Tajnik, a,. Im. i I. zakątek tajny, kryjówka, skrytka: W tajniku co kryć. Bud. On tę naukę z tajników i ciemności na światło wyprowadził. Pilch. Wszystkie ciemności skryte są w tajnikach jego. Wuj. Zajrzeć w najskrytsze serca tajniki. Feliń. Przen.: myśl a. uczucie na dnie duszy kryjące ś.: Wydarte niebu tajniki stworzenia. Os. (— tajemnice, sekrety). Ty jeden zgłębiasz tajniki i skrytośei nasze. Wor. Tajniki serc Bogu tylko znane. Jysz. Wszystkie tajniki serca mojego posiada. Mick. To jest rzecz rzą dowa... tajniki polityczne... myśl. gabinetowa; to ś. tak wszędzie dzieje ...są tajniki stanu. Mick. Widzisz, żem pierwszy z ludzi i aniołów tłumu, jam twe tajniki wybadał. Mick. 2. [T.] skrytka, kryjówka, schowanko. 3. [T.] sieć nieruchoma, z 3 częścizłoiona, 4. a. labirynt ryb. dolna część sieci. Tajno (jako orzeczenie) p. Tajnie: Bogu nigdy nic T. nie było. Kej. Komu to T. być mogło, o czym Rzym wiedział?Skar. Nie T. mu było, że... Krasz. Tajnogrzesznica, y, lin. e kobieta grzesząca potajemnie: Pozostał ten sam kontyngiens, co na balu, tajnogrzesznice i odważniejsze, a nie mające eórek na wydaniu. Byk. Tajność, i, blm., rz. od Tajny: Nauka krótka o tajności chrztu. Baz. Tajny I. p. Tajemny: Nie jest nic tajnego, coby nie miało być wyjawione. Rej. Konsyljarz T. legaeji. L. Sądy tajne, inkwizycja. L. Radca T., rzeczywisty radca T. (rangi). Żadna tobie kosteczka tajna nie była, gdy mię jeszcze w żywocie matka nosiła. Kochan. Bolejesz na nie- wdzięczneść, a. czy ci rzecz tajna, że to w płacy za łaski moneta zwyczajna? (<= nieznana, niewiadoma). Krp'as. Zysk serca opanował, a co niegdyś tajna, teraz złość na widoku. Kras. Nie miał nic tajnego dla niego. Rzew. Tajnego nic nie mieli jeden dla drugiege. Rzew. Przez tajne drzwiczki sali. Sienk. (= zamaskowane). Królowa, będąc tak tajną, odkrywa wam najskrytsze życia swego sprawy. Niem, Jakiś szloch i płacz żyją we mnie — niby w grocie kropel wieczny szmer, monotonnych kropel T. jęk. Mie. ( = tajony, cichy, stłumiony, głuchy). 2. lek.: Środek T. a. tajemniczy = którego skład nie jest ujawniony (areanum). [Tajs, a, Im. y] p. Tajfał. [Tajsał, a, Im. yj p. Tajfał. [Tajstał, a, Im. yj p. Tajfał. Tajsterka, i, Im. i p, Tajstra: Suchary w taj- sterkę włożyła i wybrała ś. w drogę. Tw. Tajstra, y, Im. y I. torba, sakwa na żywność, Klon. T. myśliwska. Troć. Opatrzył ś. żywnością podróżną do tajstry, chlebem, serem. Papr. T. na ser, kij pasterski w ręku. Jabł. 2 [T., Kajstra] p. Reptucha. 3. zool, p. Bocian, Zdr. Tajsterka. [Tajszy] tańszy. I. Tak przys. I. tajcim sposobem, w taki sposób, w ten sposób, tym sposobem: Z nią nie można tak ostrożnie. L. Oczy jej zapłakane, poszarpane szaty, nie tak pociechy niosą, nie tak jadą w swaty. Jag. Tak kostka padła; tak ś. trafiło. Kn. Tak musi być, bez tego nie może być. Kn. A co rak, to pozwolę. L. Ja tak chcę i tak być musi. L. Synu, przecześ nam tak uczynił? Sekl. (dlaczegoś ś. nam tyra sposobem zachował? L.). Tak ś. rzecz ma. Kn. Tak a tak, tak i tak = w ten sens, tym kształtem, tym sposobem (zamiast treści opowiadania). Tak a tak mówił. Kn. Tak

TAK TAK a tak rzekł do niego. Troć. Tak a tak go bił. Troć. Tak a tak go łajał. Troć. Tak a tak pracuje. Troć. [Macocha wybadała, jak ś. z nią. to cudo stało ; „tak a tak" pasierbica jej rzekła. Przychodzi do królewicza i powiada, że tak i tak. Tak rób. Troe. Tak odpowiedz. Troć. Ir. : Grozi mu : zbiję cię, rozszarpię, spalę, w popiół obrócę, na proch zetrę; uśmiechnął ś., rzekł: tak tak, i odszedł. L. (—naprawdę, ser jo,nie żartuję, nie śmiej ś.). Tak rozumiem. Troć. Tak, tak trzeba mówić. Troć. Tak ma być. Troe. A niejest- że to tak? Troć. Jedni mówią, że tak, drudzy, że nie tak. Troe. Tak żyje, jak uczy. Troć. Tak jakoby. Troe. I tak ma być ? i także mię to szanuje ? Kn. Jak cię widzą., tak cię piszą.. Papr. Jak kto z kim, wzajem mu będzie płacono. Gawin. Jak drzewo świeży bierze liść, gdy stary minie, tak z czasem słów dawniejszych używanie ginie. Koryt. Powiedz tak, jakeś poczciwy. Bardz. f= według poczciwości, sumiennie). Jak ś. kto urodził, tak urodził, dosyć, że żyje. L. Gdy tak był wymoszczony, przyniesiono senną kniaziównę i złożono ją na miękkich wezgłowiach. Sienk. Szatan z P. Chrystusem nigdy zgodzić ś. nie chce: Pan tak, a on opak. Hrb._(= czart swoje, pop swoje). Każdy ma dar swój od Boga, ten tak, a ten zasię tak. Żarn. Na jego zapytanie odpowiedzieli ten tak, a ten tak. Bud. Jak mogę, tak i tak po błocie ś. wiozę. Alb. Albo tak, albo owak Troe. Ni tak, ni owak, ni tak, ni siak = nie wiedzieć jak, ladajako, nieszczególnie. [Ksiądz mu zaczął odradzać, mówił to tak, to nie tak, byle nie szedł (-=na różne sposoby). I takech se tę groszówkę (pieniądz) chowała. Kon.]. Tak ei = jużci tak ; tak co prawda. Tak ci napi sano jest, i tak ci musiał Chrystus cierpieć. Sekl. Tak ci ja to mówię, tak ci ja rad żartuję. Kn. = tak tylko sobie. Tak ci on to mówi, nie będzie z tego nic. Kn. 2. jak zwykle: Jak ci ś. wiodło ? — Ot, tak, i źle i dobrze. L. 3. tak sobie = bez celu, z taski na uciechę, nie wiedzieć dlaczego, na wiatr: Cóż cię do takiego pytania przywodzi? — Nic, ja ś. tylko tak pytam.L Ci mospankowie, będąc napomnieni o swoje w mówieniu wolność, odzywają ś. bez zająknienia: ja to tak tylko mówię. L. Po coś przyszedł? — Tak też. Kn. Tedy Jezus, spracowany z drogi, siedział sobie tak nad studnią. Leop. (=od niechcenia). Pocoś to przyszedł? — Tak. Troe. "Wolałbym tak pustopas chodzić. Wer. Gdyby ś. żeglarz, chcąc tak, puścił na wodę dobrowolnie i dał ś. tłuc o pnie i kamienie, azaby nie rzekli kupcy: i to niecnota, nie szanuje samego siebie, okrętu swego, kupców i kupi ich. Leon. (— na los szczęścia, na ryzyko, na hazard, bez należytych przygotowań). Gdy okręt uie mógł zdołać przeciwko wiatrowi, puściwszy okręt wiatrom, tośmy tak ś. wieźli. Leop. (— poleciwssy ś. Bogu; opuściwszy ś. płynęliśmy. B. G.; o/mściwszy ręce). Skoruczko ś. wytrzeźwią, zapomną wszystkiego i ciebie tak w nadziei zostawią samego. Papr. (bez skutku obietnic. L.; zostawią swemu przemysłowi), li dobrze człowiekowi tak być; jeśliś pojął żonę, nie szukajże rozwiązania, jesteś rozwiązań od żony, nie szukajże żony. Leop. C — wolnym sobie być). Jak ś. w Pognębinie siedzi, to zdaje ś., ot, ni tak, ni owak, jak zwyczajnie w Pognębinie. Sienk. 3. I tak = i bez tego, pomimo to: Będziesz miała dosyć i tak zemsty, nie przyczyniaj żalu mego. L. Choćbym miał czas, to i tak pójśćbym nie mógł. Jejmość ze strachu ledwie i tak żyje. L. Daj mi pokój, i tak źle. Kn. Nie pij, i f.akeś już sobie podpił. Kn. Zamknij, i tak ci izba nie wiele ciepła. Kn. Nie chwal go, i takci niedbały. Kn. I tak ci zginął, umarł. Kn. 4. tak jest, nie inaczej, prawda, rzeczywiście, w samej rzeczy, ?o istocie, jużci, ma ś. rozumieć, rozumie ś., naturalnie, spodziewać ś.; zgoda, dobrze: O, prawda, przebóg! tak jest, nie inaczej. Łubom. Ah, Boże, tak jest, on to, on tu leży. Przyb. Oj, tak, tak, nie darmo ś. marszczy czoło moje. Przyb. Pochlebca nigdy inaczej, tylko jak kaczki: tak, tak, miłościwy panie. Bud. B. (potakuje). Pomnę ja lokueją: wróbel dziw dziwi, tak tak kwaczą kaczory, będziem nieszczęśliwi. L. Zdanie swoje wyraża przez tak a. nie. Kłok. Kto jest za wnioskiem, niech powie: tak; kto przeciw niemu, niech powie: nie.L. On będzie mówił: tak, a wacpanna: nie ; i cala rzecz. L. U człowieka uczciwego więcej ważą te słowa: tak a. nie, niżeli wszelkie zaklęcia. L. Niechaj mowa wasza będzie: tak, tak; nie, nio. B. B. Równie oszukuje ten, który powiada, że to tak a. siak jest lub było, jak ten, który obiecuje, nie wypełniając. L. Ile jest obietnic Bożych, w nim są tak, a w nim amen. B. B. (pewne i nieodmienne. B.B.). Niewiasta odpowiedziała Jezusowi: takci jest, Panie. Sekl. (== lak w samej rzeczy, istotnie). Takci było, Troe. Tak jest, umarł. Troe. Tak jest, zgadłeś. Troe. Tak jest, jużeś panem. Troe. Ir.: Tak jest, wej bardzo, zgadłeś, słyszę, ale, trafiłeś! Kn. (= akurat, a zaraz, pewnie, bo i nie co). 5. do tego stopnia, o tyle; również: T. stary, tak długi. Troe. T. zaślepiony, tak drogo. Troe. Tak wiele, jak ty, mam pieniędzy. Troe. Tak bardzo, tak dalece. Troe. Już też i nóg nie czuję, takem ś. schodził. L. Tak drogo, tak często. L. Będzie ona tak dobra, jak inne. L. Nie tak lichwiarza cieszy kruszec złoty, nie tak doktora żółtaczka, suchoty, nie tak dewotkę szwanki cudzej cnoty, jak gdy księżniczka ... Kras. (= nie tak bardzo). 6. t Tak w czas (Kn.) = w porę, io miarę, prawie, akurat, w sam raz: Aby rodzice nie zapalonym gniewem swych dzieci doglądali, ale aby bacznie, mając w ręku niejaką dyskrecją, coby było tak w czas abo w miarę a prawie po przęckę, a nie nazbyt, ani bardzo zasępliwie. Glicz. 7. Jak je, tak je (Jabł.) i t. ip.=iociąż bez przestanku, ani myśli skończyć, je i je. Poszła gdzieś, a krosienka jak stoją, tak stoją. Kniaź. Pies jak szczeka, tak szczeka. Kras. Posłańca jak nie widać, tak nie widać. Nowy rok po starym idzie, wszyscy jak w biedzie, tak w biedzie. Zabł. Jak dobrze, tak dobrze, jak źle, tak źle. Kn. 8. Ni tak. ni owak == nie wiadomo jak, me wiadomo po jakiemu, byle jak, kiepsko, śle, lada jako. L. 9. dajmy na to, przypuśćmy, naprzykład; przypadkiem; to: Odymi tak przyjdzie z niczym wrócić, to eo pocznę? A gdyby tak jeszcze po jednym? (wypić). Gdy by tak świętej pamięci matka wacpanny żyła, na całe. życie do klasztoru-by cię oddała. L. (-niechnoby). Gdyby tak pulardka była, to bym jeszcze jadł kawałek. L. Przyjdź tak o pierwszej. 10. tak rok, tak miesiąc i t. p. = właśnie rok temu, miesiąc temu; przed rokiem,- przed miesiącem, licząc od chwili obecnej: W poborach wiernie zachować ś. mają, nie tak, jako przeszłego roku; napominamy, aby z większą chucią, aniżli tak rok, do tego ś. wszyscy przykładali. Vol. Wszyscy natenczas mają tak płacić, jako tak rok. Vol., Stryjk., Birk. Po dwa grosza z łanu, jako tak trzy lata. Vol. Tak roczny'= przessłoroczny,

TAK TAKI łoński. Wszystek podatek na ten rok obyczajem tak rocznym ustanawiamy. Vol. Do niedostatku tego i tak roczna wyprawa wojenna dopomagała. Błaż. Nieszczęście bitwy tak rocznej. Błaż. Całe jeszcze tam były szańce tak roczne. "Warg. Podatek na ten rok obyczajem tak dwuletnym uchwalamy. Vol. Przed przyjśeiem Pańskim byli ludzie, którzy wierzyli weń tak przyszłego jeszcze, jako i my wierzymy tak już byłego] Gil. (== wtenczas przyszłego jeszcze, teraz juz byłego). [Życzenie.- Na tak rok 1 = abyśmy od dziś za rok doczekali]. II. [niby, jakby]: TJna uciekła tak jak dziś, a un już jutro z wojny przyjechał. Pan miał tak jak jutro owies kosić. Rano śi,e> puści, jak jest o to tak sześć godzin>. Zbójcy jednego obrali sobie tak czarta. (= za czarta). U. [Tak jak] -jak tylko, skoro tylko: Tak jak on ujzdrzał te piórecka, był we wielkiej radości. 13. [T.] taki: Dacie piętak, bo obyczaj jest tak. Powinszujemy, abyś wzięła młodego, tak nasza rada. 14. [T.] właśnie, akurat: Wzieni sie do unych grumadów, spalili je, esee może buł tak pędwiecórek. 15. [T.]?, To taka .buda jes tak, a do tej budy baczą nanosi drew. Tam jest tak'dość trupów. N-ie tak. sprzedam, ale dam].' [Tak] Sp. i. tg, tedy, więc, wtedy, przeto: Jeżelj nam pozwalacie, tak dźwiereczki otwarzajcies; Zęby 'ón był piąci chłopów postawiuł na cały, dzień; takby drzewa nie byli skończyli porąbać. Pokaż- nam ś. szczodrą, tak ś, wnet wydasz. Gdy ja idę do kościoła, tak ja»jestem też wesoła. Ja cię złapam prędko, tak ty będziesz moja. Wójc. 2. Tak a tak = mimo to, jednak, wsz